Siku iliyofuata Tunu aliondoka nyumbani kwa Salma saa kumi na moja na dakika arobaini na tano asubuhi.
Mariam aliamka naye.
Walitoka pamoja mpaka barabara kuu, giza bado likiwa limekaa juu ya paa za nyumba. Bus ya kwanza ilifika ikiwa imejaa. Tunu alisimama mlangoni, akatazama watu waliobanwa ndani, kisha akamwangalia mama yake.
“Naingia.”
“Subiri nyingine.”
“Ukisema hivyo nitachelewa.”
Mariam aliona saa kwenye simu yake.
“Basi shika vizuri.”
Tunu alipanda.
Mariam alibaki kituoni hadi bus ilipoondoka. Kisha akageuka kuelekea soko la mabasi ambako kibanda chake kilikuwa. Kawaida angefika saa kumi na mbili na nusu, kabla wateja wa kwanza hawajaanza kupita kwenda kazini. Siku hiyo alichelewa kufungua kwa sababu alitaka kuhakikisha Tunu amepata connection ya pili.
Saa moja na dakika kumi na nne, message iliingia.
NIMEFIKA.
Mariam akajibu: SAWA.
Dakika moja baadaye Tunu akaandika:
LATE.
Mariam alihisi kifua kikibana.
“Dakika ngapi?” aliandika.
Hakuna jibu.
Mteja wa kwanza alifika na skirt mbili.
“Mama Tunu, siku hizi unafungua late.”
“Kidogo tu.”
“Nilikuwa nakuja kabla stand haijajaa.”
“Nitaanza kupanga tofauti.”
Mwanamke akamkabidhi nguo lakini akasema, “Kesho nikikuta umefunga naenda upande mwingine.”
Mariam hakujitetea.
Alipomaliza kupima skirt, alifungua school timetable ya Tunu aliyokuwa ame-save kwenye simu. Assembly ilikuwa saa moja na nusu. First lesson saa mbili. Route yao ya zamani kutoka Mto Mdogo ilikuwa bus moja ya dakika ishirini na tano. Kutoka kwa Salma ilikuwa bus mbili, kusubiri, na kutembea karibu dakika kumi kutoka stop ya mwisho.
Karatasi ya priority haikujua hilo.
Saa nne, Tunu alipiga simu kutoka break.
“Ulichelewa kiasi gani?” Mariam aliuliza.
“Dakika kumi na mbili.”
“Teacher alisema nini?”
“Nothing.”
“Tunu.”
“Alisema next time niandikwe.”
Mariam alikaza simu.
“Kesho naenda nawe mpaka connection ya pili.”
“Usifunge shop tena.”
“Sitafunga.”
“Utafunguaje ukiwa nami?”
Mariam hakujibu mara moja.
Tunu akasema, “Unaona?”
“Hii si permanent.”
“Najua.”
Sauti yake ilikuwa ile ile aliyotumia aliposema karatasi haiwezi kulala kwao.
Mariam alimaliza siku akiwa na alterations sita, mbili chini ya wastani. Aliporudi kwa Salma, Tunu alikuwa akifanya homework mezani huku watoto wakitazama video kwenye simu kwa sauti.
“Kesho tunaondoka mapema zaidi,” Mariam alisema.
“Mapema kiasi gani?”
“Saa kumi na moja na nusu.”
“Na wewe?”
“Nitaanza kibanda saa mbili badala ya saa moja.”
Tunu akaweka kalamu chini.
“Peak yako ni saa moja mpaka tatu.”
Mariam akamwangalia.
“Unajua?”
“Najua kwa sababu kila siku ulikuwa unasema ‘nikichelewa peak imeenda.’”
Salma aliyekuwa anapika jikoni akaingia kwenye mazungumzo.
“Mariam, maybe umtafutie school transport ya mwezi mmoja.”
“Bei yake ni kubwa.”
“Kubwa kuliko kupoteza wateja?”
Mariam hakujibu.
Baada ya chakula aliweka namba kwenye daftari.
Transport ya Tunu kwa mabasi mawili kwa siku. School van quotation. Lost peak-hour jobs. Contribution ya Salma. SACCO repayment. Storage.
Alipomaliza, school van ilikuwa ghali lakini si ghali kuliko alivyofikiria. Tatizo lilikuwa deposit ya wiki mbili ambayo mwenye van alitaka mbele.
“Naweza kulipa Ijumaa,” Mariam alisema kwa simu.
Mwenye van akasema, “Nina seat moja tu route hii. Bila advance siwezi kushikilia.”
Mariam akafumba macho.
“Hadi kesho?”
“Kesho saa nne.”
“Okay.”
Aliandika kwenye daftari: school transport seat — hold mpaka kesho 10:00.
Tunu alipita nyuma yake.
“Usikopeshe kwa ajili yangu.”
“Sijakopa.”
“Bado.”
Mariam akasema, “Sitaki shule yako iwe gharama ya mgogoro wa nyumba.”
“Lakini tayari ni.”
Hakuna aliyesema kitu baada ya hapo.
Siku ya pili waliondoka mapema zaidi. Mariam alimsindikiza Tunu hadi stop ya connection ya pili. Wakati bus ilipofika, watu walikimbilia mlango. Tunu alifinya begi lake mbele ya kifua na kupanda.
“Text me.”
Tunu akatikisa kichwa.
Mariam alikimbia upande mwingine kutafuta bus ya soko.
Alifika kibandani saa mbili kasoro dakika tano.
Wateja wawili walikuwa wamesubiri na kuondoka.
Jonas Kweka, kijana wa photocopy shop jirani, alimwonyesha kiti alichokuwa amewaambia wakae.
“Nilijaribu kuwazuia,” alisema. “Mmoja alisema atarudi jioni.”
“Asante.”
“Uko mbali sasa?”
“Kwa Salma.”
“Nilisikia Mto Mdogo imekwisha kabisa.”
Mariam akatikisa kichwa.
Jonas hakusema pole. Alijua yeye pia alikuwa ameondoka eneo hilo miezi iliyopita.
“Makazi ya Tumaini?” aliuliza.
“Portal inasema sold out.”
Jonas akasimama.
“Lakini si ulilipia?”
“Ndio.”
“Na card?”
“Ipo.”
“Then print everything.”
Mariam akamwangalia.
“Sijafika hapo bado.”
“Ukifika, niko hapa.”
Mariam akaendelea na kazi.
Saa tisa, school ilipiga simu.
“Mama wa Tunu?”
“Ndiyo.”
“Deputy head anaomba uje kesho kuhusu punctuality.”
“Mara ngapi amechelewa?”
“Leo ni ya pili wiki hii.”
Mariam alisimama na sindano mkononi.
“Dakika ngapi leo?”
“Dakika saba.”
“Na jana?”
“Kumi na mbili.”
“Kesho nitakuja.”
Alifunga simu na kuangalia clock.
Kesho kwenda school kulimaanisha kibanda kufunguliwa late tena.
Jioni alimwambia Tunu.
“Sitaki uje,” Tunu alisema.
“Wamenita.”
“Watafanya iwe story.”
“Ni record ya shule, si aibu.”
“Kwako kila kitu ni record.”
Mariam alijisikia kukasirika, lakini akakumbuka Tunu hakuwa askari wa upande mwingine. Alikuwa mtoto aliyelazimika kuamka gizani kwa sababu nyumba yao ilikuwa vumbi.
“Unataka nifanye nini?” Mariam aliuliza.
Tunu alikaa kimya.
“Kusema tu hii si kawaida,” alisema mwisho. “Usianze kuwaambia nyumba, demolition, portal, receipt. Sawa?”
Mariam akatikisa kichwa. “Sawa.”
Kesho yake walienda pamoja school. Deputy alikuwa mwanamke mwenye sauti tulivu na diary ya wanafunzi mezani.
“Tunu ni mwanafunzi mzuri,” alisema. “Hii si discipline problem bado. Lakini exam term, lateness ikianza kuwa pattern inakuwa shida.”
Mariam akasema, “Tumebadilisha makazi kwa muda. Nimepanga route mpya.”
“Kwa muda gani?”
“Hatujui.”
Tunu alikaza mikono yake chini ya meza.
Mariam akaongeza, “Lakini transport arrangement itabadilika wiki hii.”
Deputy akaandika note.
“Tutampa mpaka Ijumaa. Lakini lazima niweke record ya arrivals.”
Tunu alitazama chini.
Mariam akasema, “Naelewa.”
Deputy anaweka warning slip kwenye diary ya Tunu: “Late arrivals: 3.”
---