Juma hakuwa na tabia ya kwenda kwa supplier bila order list. Alikuwa mtu wa connectors ishirini, relays kumi, fuse boxes tano, kila kitu kikiwa kimeandikwa nyuma ya invoice ya zamani. Lakini Jumatano asubuhi aliondoka workshop bila Hamisi na bila karatasi.
Alisema anaenda kuchukua terminals.
Hamisi hakushuku. Workshop ilikuwa na kazi mbili za charging system, na alikuwa amezama kwenye wiring harness ya pikipiki iliyokuwa imefungwa kwa tape mara nyingi kiasi kwamba kila wire ilikuwa na historia yake.
Supplier wa Juma, Mzee Kondo, alikuwa na duka kubwa la vifaa karibu na Mwembe Mpya. Watu wengi walimjua kwa stock yake ya chargers, meters na components za workshop. Juma alikuwa mteja wake kwa zaidi ya miaka nane.
Alipoingia, Kondo alikuwa nyuma ya counter akipitia delivery notes.
“Connectors?” aliuliza.
Juma akasema, “Leo si connectors.”
Kondo akainua macho.
“Nataka short credit.”
“Ya stock?”
“Cash bridge.”
Kondo akaweka kalamu chini. “Hiyo si biashara yangu kawaida.”
“Najua.”
“Kwa hiyo?”
“Mtoto amepata chuo.”
Kondo akatabasamu. “Hongera.”
“Hostel na registration ziko mbele kuliko aid.”
Kondo akatikisa kichwa polepole. “Na unataka nikupe cash?”
“Si yote. Ya kuanzia.”
Kondo hakujibu mara moja. Alijua Juma. Alijua workshop yake, turnover yake, miezi nzuri na miezi mibaya. Pia alijua pride yake.
“Bank?”
“Process ndefu.”
“Family?”
Juma akakaza taya. “Sitaki kuzunguka kwa watu.”
Kondo akavuta ledger yake. “Short credit naweza kufanya kwa sababu unanunua kwangu. Lakini lazima iwe na security inayohusiana na biashara.”
Juma akasema, “Stock?”
“Stock inazunguka. Nataka kitu kinachobaki.”
Juma alijua jibu kabla Kondo hajamaliza.
Diagnostic meter.
Kifaa hicho kilikuwa moyo wa workshop. Battery tester ilikuwa muhimu, soldering station pia, lakini diagnostic meter ndiyo iliyowafanya wateja wa delivery bikes na pikipiki mpya waje kwa Juma badala ya fundi wa kawaida. Ilikuwa ndiyo sehemu ya biashara iliyompa uwezo wa kusema, “Si guess, tumepima.”
Kondo akasema, “Si kwamba nachukua meter leo. Inaendelea workshop. Lakini credit ikifika due na hujalipa, tuna right ya kuichukua mpaka balance isafishwe.”
Juma akakaa kimya.
Kondo akaongeza, “Ninakupa kwa sababu najua history yako. Lakini usiweke elimu ya mtoto kwenye ahadi ya kichwa tu. Soma.”
Karani alileta form. Haikuwa ndefu. Kiasi. Tarehe. Supplier credit. Security reference. Serial number ya kifaa.
Juma akauliza, “Deadline?”
Kondo akataja tarehe iliyokuwa baada ya wiki kadhaa.
Juma akafanya hesabu kichwani. Aid ingeweza kufika kabla ya hapo. Wateja wa workshop pia wangeweza kujaza pengo. Hakukuwa na guarantee, lakini hakuwa mtu wa kuishi kwa guarantee.
Alishika kalamu.
Kwa sekunde moja alikumbuka chuo alichoacha akiwa na miaka ishirini na moja. Baba yake alipougua, hakuna mtu aliyemwambia, “Endelea, tutatafuta.” Juma alikuwa ameweka books kwenye sanduku na kwenda kutafuta kazi. Miaka iliyofuata alijiambia watoto wake hawataambiwa sentensi hiyo.
Akasaini.
Kondo akasema, “Usimwambie mtoto kwamba hii ni free money.”
Juma akamwangalia vibaya. “Sijakuja kwa ushauri wa familia.”
“Nimekupa kwa sababu nakujua. Hiyo ndiyo advice inayokuja nayo.”
Juma akachukua bahasha ya cash na receipt iliyokunjwa.
Aliporudi workshop, Hamisi alikuwa amemaliza charging fault.
“Connectors ziko wapi?” Hamisi akauliza.
“Kesho.”
“Ulienda supplier bila kuchukua?”
“Nilikuwa na jambo lingine.”
Juma aliweka bahasha ndani ya drawer iliyokuwa chini ya manual ya diagnostic meter. Hamisi hakuona.
Mchana Amina alifika workshop na lunch. Juma alimtoa pembeni.
“Nina sehemu ya deposit.”
Amina akauliza, “Kutoka wapi?”
“Niliweka akiba.”
“Akiba gani?”
“Ya workshop.”
Amina akamwangalia kwa muda. “Juma, jana nilikuuliza namba.”
“Sasa nakuonyesha pesa.”
“Si sawa na kuniambia imetoka wapi.”
“Nilikuwa na pesa pembeni.”
Amina hakupenda jibu, lakini Hamisi alikuwa karibu. Hakutaka kuanzisha ugomvi mbele yake.
Juma akatoa sehemu ya bahasha na kumpa.
“Registration kwanza.”
Amina akashika fedha. “Na hostel?”
“Tutafikisha.”
Hamisi aliyekuwa anapanga tools alisikia neno hilo.
“Baba, hiyo ndiyo akiba uliyosema?”
Juma akageuka. “Ndiyo.”
Hamisi alihisi relief ya haraka, ya karibu aibu. Kwa siku mbili alikuwa amehesabu kila mteja kama ada. Sasa kulikuwa na pesa halisi.
“Kwa nini hukusema jana?”
“Kwa sababu sikutaka kila kitu kiwe meeting.”
Hamisi akatabasamu. “Asante.”
Juma aligeuka kabla mtoto wake hajaona usoni.
Siku hiyo workshop ilikuwa na mteja mwenye pikipiki ya kampuni ndogo ya courier. Charging fault ilikuwa intermittent. Juma alitoa diagnostic meter, akaunganisha leads na kuonyesha Hamisi graph ya voltage drop.
“Unaona hapa?”
“Ground resistance.”
“Exactly. Bila meter hii ungeanza kubadilisha parts kwa guess.”
Hamisi akaipiga kidogo casing yake kwa kidole. “Hii ndiyo boss wa workshop.”
Juma akasema, “Kifaa tu.”
Lakini sauti yake ilitoka kavu.
Jioni walifunga. Amina aliondoka na fedha ya deposit. Hamisi alitembea mbele kwenda kununua airtime. Juma akabaki sekunde chache peke yake.
Akaichukua receipt ya supplier credit kutoka mfukoni.
Aliisoma tena.
Kiasi. Due date. Security reference.
Hakuna kitu kilichokuwa kimeandikwa kwa lugha ya kutisha. Hakukuwa na threat. Hakukuwa na mtu mbaya. Ni biashara tu: unachukua credit, unaweka asset reference, unalipa kwa muda.
Hilo ndilo lililomfanya iwe nzito zaidi. Hakukuwa na villain wa kumlaumu kama mambo yangeenda vibaya.
Juma aliikunja receipt mara mbili na kuingiza ndani ya manual ya diagnostic meter, kati ya pages za troubleshooting ambazo hakuna mtu alisoma kila siku.
Hamisi akarudi.
“Baba, tunafunga?”
“Ndiyo.”
Juma akafunga drawer.
Njiani nyumbani Hamisi alikuwa mwepesi kuliko siku mbili zilizopita. Aliongea kuhusu campus, lab na uwezekano wa kupata work-study baada ya registration.
Juma alimsikiliza huku akifanya hesabu nyingine kichwani: aid ikichelewa wiki moja, workshop inaweza kubeba. Wiki mbili, labda. Zaidi ya hapo, kila siku ya credit ingeanza kuwa uamuzi.
Nyumbani Amina aliweka pesa kwenye envelope iliyoandikwa REGISTRATION. Hamisi alipita na kuona.
“Pesa zimepangwa kweli,” alisema.
Juma akajibu, “Nilikwambia.”
Usiku, baada ya kila mtu kulala, Juma alirudi workshop kwa kisingizio cha kusahau funguo. Aliwasha taa moja. Akafungua drawer. Akatoa manual na receipt.
Alitaka kuipeleka nyumbani na kuificha sehemu nyingine, lakini akaacha. Manual ilikuwa mahali salama kwa sababu Hamisi aliitumia mara chache tu; mara nyingi alitumia digital reference.
Juma akaisukuma receipt ndani zaidi.
Kabla hajafunga, macho yake yakatua kwenye mstari wa mwisho wa security section.
Haukuwa na maneno mengi. Ulikuwa na namba ambayo Hamisi angeitambua mara moja kwa sababu aliwahi kuiandika kwenye inventory sheet ya workshop:
**Diagnostic Meter — Serial DM-KZ-4417.**
---