Salim Mwinyi alijua skrini ilikuwa imekufa kabla hata hajaiunganisha kwenye simu ya mteja.
Aliishika kwa pembe mbili chini ya taa nyeupe ya kibanda chake, akaigeuza upande wa kushoto, kisha wa kulia. Kioo kilikuwa safi. Ribbon cable haikuwa imechanika. Sticker ya supplier ilikuwa bado nyuma.
Lakini mstari mwembamba wa kijani uliopita katikati yake ulimwambia kila kitu.
“Usiniambie hii nayo,” Kassim alisema kutoka kibanda cha photocopy jirani.
Salim hakujibu. Aliunganisha skrini kwenye simu iliyokuwa wazi juu ya meza, akawasha kifaa, na mstari wa kijani ukageuka kuwa doa jeusi lililotambaa kutoka chini kama wino.
“Ya tatu?” Kassim akauliza.
“Ya nne.”
Kassim alipiga mluzi mdogo.
Mwinyi Simu & Sauti ilikuwa kibanda cha upana wa hatua nne tu ndani ya Kona Tech Arcade. Ukuta mmoja ulikuwa na cover za simu zilizoning'inia kwenye ndoano. Mwingine ulikuwa na chargers, earphones na spika ndogo. Kwenye kaunta kulikuwa na simu tatu za wateja zikisubiri matengenezo, redio moja iliyofunguliwa na daftari la amana ambalo Salim alikuwa amelianza miaka sita iliyopita akiwa na meza moja na screwdriver mbili.
Alikuwa mzuri kwenye kazi yake. Hilo ndilo jambo moja ambalo hakulihitaji mtu amhakikishie.
Simu iliyoingia maji? Aliweza kuifungua, kusafisha board na kukuambia kama ilikuwa na nafasi ya kupona.
Charging port iliyochoka? Dakika arobaini.
Spika iliyokufa? Mara nyingi siku hiyo hiyo.
Lakini mwezi huo ujuzi wake haukuwa ukitosha.
Salim alitoa skrini iliyoharibika na kuiweka pembeni ya nyingine tatu kutoka kwenye box lilelile.
Mteja aliyekuwa amesimama mbele ya kaunta alikunja uso.
“Ulisema saa tano nitachukua simu.”
“Nilikosea kuhusu hizi parts,” Salim alisema. “Skrini nilizopewa zina defect.”
“Tatizo lako na supplier si tatizo langu.”
“Najua.”
“Nilikupa deposit.”
“Na iko kwenye kazi yako.”
Mteja akacheka bila furaha. “Kazi gani kama skrini haifanyi?”
Salim alihisi joto likipanda shingoni. Arcade ilikuwa tayari na kelele za mafundi, printers na watu waliokuwa wakipita kuelekea stage ya mabasi, lakini sauti ya mteja ilionekana kusikika kuliko zote.
“Nipe mpaka kesho saa nne,” alisema. “Nitaleta screen nyingine kutoka supplier wa pili. Ikiwa haitakuwa tayari, nakurudishia deposit yako.”
“Kesho saa nne.”
“Ndiyo.”
“Usinipigie saa nne na dakika tano kuniambia kesho nyingine.”
“Sitafanya hivyo.”
Mteja alichukua receipt yake na kuondoka.
Kassim akasogea mlangoni.
“Una supplier wa pili?”
Salim alifunga simu ya mteja kwa kitambaa ili vumbi lisiingie.
“Nitampata.”
“Hilo si jibu.”
“Ni jibu langu.”
Kassim aliinua mikono. “Sawa, fundi mkubwa.”
Salim hakutabasamu.
Alifungua simu yake na kuangalia ujumbe wa supplier aliyemletea box la skrini. Alikuwa amemtumia picha mbili asubuhi. Jibu lilikuwa lilelile:
**Tutakagua claim. Usitumie zilizobaki.**
Hakukuwa na neno kuhusu refund. Hakukuwa na neno kuhusu lini wangekagua.
Kwenye shelf ya chini kulikuwa na box hilo. Skrini kumi na mbili. Alikuwa amelipia nyingi mapema kwa sababu bei ilikuwa nzuri na supplier alikuwa amesema stock ingeisha.
Sasa nne zilikuwa zimethibitishwa kuwa mbovu, na nyingine nane hazikupaswa kuguswa mpaka claim iangaliwe.
Salim alifungua daftari lake.
Mstari wa kwanza: deposit za wateja.
Mstari wa pili: supplier.
Mstari wa tatu: kodi.
Alikuwa bado anatazama namba hizo wakati kivuli kilianguka kwenye kaunta.
“Salim Mwinyi?”
Aliinua kichwa.
Mwanaume mwenye shati la bluu na folder chini ya mkono alisimama mlangoni.
“Ndiyo.”
“Mimi ni Hamisi, wa mwenye jengo.”
Salim alimtambua. Hakuwa mtu aliyekuja kukusanya kodi kila mwezi. Huyu alikuwa yule aliyekuja wakati kulikuwa na jambo ambalo mwenye jengo hakutaka kulisema mwenyewe.
“Karibu.”
Hamisi hakukaa.
“Nimeleta taarifa ya marekebisho ya kodi kuanzia mwezi ujao.”
Salim alimwangalia kwa sekunde moja bila kupepesa.
“Marekebisho gani?”
Hamisi akafungua folder na kutoa karatasi.
“Kona hii imeongezeka thamani. Maduka ya mbele yamepanda. Hata huku ndani kuna demand.”
“Demand gani? Kibanda cha pili pale kimekaa tupu miezi miwili.”
“Mimi nimeleta taarifa tu.”
Salim akachukua karatasi.
Namba mpya ilikuwa kubwa kiasi cha kumfanya asome mara mbili.
“Hii ni kuanzia mwezi ujao?”
“Ndiyo.”
“Bila notice ya miezi?”
“Ongea na mwenye jengo kuhusu masharti. Mimi sitaki kubishana.”
“Hamisi, ongezeko hili ni karibu—”
“Najua namba.”
“Basi unajua biashara haipandi kwa asilimia hiyo kwa mwezi mmoja.”
Hamisi alikunja mabega. “Ndio maana nimekuambia ongea naye mapema.”
Akaondoka kabla Salim hajamaliza kuikunja karatasi.
Kassim alikuwa amesikia.
“Leo umeamkia upande mbaya wa dunia.”
Salim aliweka notice chini ya daftari.
“Endelea na photocopy zako.”
“Nilikuwa nakuhurumia.”
“Huruma hailipi kodi.”
Kassim akanyamaza.
Saa moja baadaye, mteja mwingine alifika kuchukua radio ndogo. Salim alikuwa amebadilisha capacitor na kusafisha sehemu ya power. Radio iliwaka vizuri.
“Ni kiasi gani kilibaki?” mteja akauliza.
Salim akamwonyesha receipt.
Mteja akaingiza mkono mfukoni, akatoa noti chache, akazihesabu, kisha akarudisha mbili.
“Nitakuletea balance Ijumaa.”
“Leo ni Jumanne.”
“Najua.”
“Tulikubaliana leo.”
“Na mimi nilitarajia kulipwa jana.”
Salim alishika radio kabla mteja hajaichukua.
“Basi ibaki hapa mpaka Ijumaa.”
Mteja akamwangalia.
“Unanijua.”
“Ndiyo maana nimeitengeneza bila kukuomba full payment mbele.”
“Unataka nikose habari nyumbani siku tatu kwa balance ndogo?”
Salim alitaka kusema ndiyo.
Badala yake aliangalia noti zilizokuwa mkononi mwa mteja, kisha shelf iliyokuwa na kazi nyingine ambazo hazijalipwa.
“Chukua,” alisema. “Lakini Ijumaa isiwe Jumatatu.”
Mteja akatabasamu. “Wewe ni mtu wangu.”
Alipoondoka, Salim aliandika balance kwenye daftari.
Kassim alitokea tena.
“Unajua tatizo lako?”
“Leo kila mtu anajua tatizo langu.”
“Unatoa credit kama benki.”
“Wateja hawa ndio waliojenga duka.”
“Na wanaweza kulizika.”
Salim alifunga daftari kwa nguvu.
“Una kazi?”
“Ndiyo.”
“Basi fanya.”
Kassim akarudi kwake.
Mchana ulipita kwa kazi ndogo ndogo ambazo zilileta pesa ndogo zaidi. Charger mbili. Simu moja ya kusafisha speaker. Mtoto wa chuo aliyekuwa na earphones zilizokatika waya. Hakuna kazi iliyokuwa mbaya, lakini hakuna iliyoweza kufunika shimo la box la skrini, rent mpya na balances za wateja.
Karibu saa kumi, simu ya Salim iliwaka.
Ujumbe kutoka kwa supplier mwingine.
**Nina screen ya model hiyo. Bei imepanda. Nikuhifadhie?**
Salim akauliza bei.
Jibu lilipokuja, alitazama cash drawer.
Kisha akatazama daftari la deposits.
Kisha akafungua mobile-money balance.
Hakutosha kufanya kila kitu.
Alituma:
**Nihifadhie moja mpaka kesho asubuhi.**
Supplier akajibu:
**Deposit leo, vinginevyo siwezi kuahidi.**
Salim hakujibu.
Alipofunga kibanda jioni, alikuwa na simu mbili ambazo wateja hawakuwa wamechukua, moja ambayo alipaswa kupata screen mpya kesho, radio moja iliyolipwa nusu na box la parts ambalo pesa yake ilikuwa imekwama.
Alihesabu cash mara mbili.
Haikubadilika.
Nyumbani, Nuru alikuwa mezani na Alya akifanya hesabu za shule. Harufu ya vitunguu na nazi ilitoka jikoni.
“Baba!” Alya alisema. “Nimepata zote sawa isipokuwa mbili.”
“Hizo mbili ndizo zinakuzuia kuwa professor.”
“Sitaki kuwa professor.”
“Basi ziachie.”
Nuru akamwangalia. “Usimfundishe hivyo.”
Salim alicheka na kuweka begi lake chini.
Kwa dakika chache aliruhusu nyumba imrudishe kuwa mtu wa kawaida.
Nuru alipopeleka sahani jikoni, alisema, “Daftari la duka liko kwenye begi?”
Salim alihisi kitu kidogo kikikaza tumboni.
“Ndiyo.”
“Nataka tuangalie wiki hii baada ya Alya kulala. Mama amesema mwenye nyumba wake anataka rent kabla ya tarehe kumi, na trip ya shule ya Alya pia inakuja. Nataka tujue reserve yetu iko wapi kabla ya kupanga.”
“Leo nimechoka.”
“Kesho basi.”
“Kesho.”
Nuru hakusukuma.
Baada ya chakula, Salim aliingia chumbani na begi lake. Alitoa daftari la biashara.
Kurasa hazikuwa na uongo. Hilo ndilo lilikuwa tatizo.
Deposit za wateja zilionekana.
Malipo ya supplier yalionekana.
Balances ambazo watu walikuwa hawajalipa zilionekana.
Box la skrini mbovu lilionekana kama namba kubwa iliyotoka bila kurudi.
Na notice ya rent ilikuwa mfukoni.
Salim alichukua kalamu.
Kwenye ukurasa wa siku hiyo, sehemu ya **LOSS / ADJUSTMENT**, aliandika kiasi cha parts zilizothibitishwa kuwa defective.
Akakitazama.
Kisha akakifuta kwa mstari mmoja.
Akaandika namba ndogo zaidi—skrini moja tu, si nne.
Alijua hiyo haikubadilisha cash.
Haikubadilisha supplier.
Haikubadilisha box lililokuwa dukani.
Ilibadilisha tu kile Nuru angeona kesho.
Salim alifunga daftari.
Simu yake ikatetemeka.
Supplier wa pili.
**Ndugu, nina mtu mwingine anataka hiyo screen. Ukinitumia deposit kabla ya saa tatu usiku nitakuwekea. Baada ya hapo naiuza.**
Salim aliangalia saa.
Kisha akatazama begi ambamo daftari lenye namba aliyopunguza lilikuwa limefungwa.
Kesho angehitaji screen hiyo ili asirudishe deposit ya mteja.
Lakini pesa ya kuihifadhi usiku huo haikuwa ya duka pekee tena.
---