“Kesho twende benki mapema,” Rehema alisema.
Juma alikuwa amepanga karatasi za deposit kwenye meza ya sebule, akijaribu kupanga namba kwa namna ambayo ingefanya nyumba yao ionekane karibu kuliko ilivyokuwa. Kwenye folder la bluu kulikuwa na makadirio ya gharama, barua ya pre-approval na karatasi ya agent aliyewapeleka kuiona nyumba ya vyumba vitatu upande wa Mbezi.
“Alisema saa tatu,” Rehema akaendelea. “Tukifika mapema, tutapita kwenye pre-check kabla ya watu kujaa.”
Juma alitikisa kichwa. “Tutaenda.”
Simu yake iliyokuwa chini ya meza iliwaka.
Aliona ujumbe bila kuufungua kabisa: COLLECTION NOTICE — ACCOUNT 7841 — 92 DAYS OVERDUE.
Jina la kampuni lilionekana juu ya ujumbe. Chini yake kulikuwa na sentensi iliyosema malipo yote yanapaswa kuanza kesho, vinginevyo hatua za kisheria na credit reporting zitaendelea. Juma aliingiza simu mfukoni kabla Rehema hajainua macho.
“Umesema nini?” aliuliza.
“Nimesema tutaenda.”
Rehema alifungua folder na kuanza kuhesabu. “Deposit hii iko hapa. Hii ni ya solicitor. Hii ni ya valuation. Hii ni ya moving fund. Kama benki itakubali ratio yetu, tunahitaji tu kuongeza kiasi kidogo.”
Juma alimtazama mkono wake. Rehema alikuwa amevaa pete nyembamba ya fedha ambayo walinunua baada ya harusi yao ya pili, wakati mapato yao yalipokuwa yameanza kutulia. Alizungumza kuhusu nyumba kwa sauti ya mtu aliyefanya kila hesabu mara tatu.
Simu iliwaka tena.
Juma akaigeuza screen chini.
Rehema akasimama. “Ni nani?”
“Ni notification ya kawaida.”
“Notification gani inayokufanya uiweke chini?”
“Ni kazi.”
“Amina?” aliuliza.
Juma akahisi tumbo likikaza. Jina la Amina lilikuwa limeonekana kwenye sehemu ya notification kwa sekunde moja, kabla ujumbe wa collection kuufunika. Amina alikuwa mtu aliyempa namba ya Charles Bwire miezi minne iliyopita. Juma alikuwa amemwambia Rehema kwamba Amina alikuwa ameshauri huduma ya ushauri wa ajira nje ya nchi. Hakumwambia kwamba Juma alikuwa amemlipa broker huyo. Hakumwambia kwamba ahadi ya kazi ilikuwa imebadilishwa mara mbili. Hakumwambia kwamba “processing fee” ilikuwa imetoka kwenye sehemu ya deposit.
“Amina anahusikaje na notification ya kazi?” Rehema aliuliza.
“Si notification ya Amina.”
“Basi kwa nini jina lake limeonekana?”
Juma alifungua simu. Ujumbe wa collection ulikuwa bado pale, na jina la Amina lilikuwa kwenye namba ya mpigaji wa message thread iliyopita.
“Labda alinitumia kitu zamani.”
“Umeongea naye leo?”
“Bado.”
Rehema hakuketi. “Juma, kesho tukienda benki, nitakuuliza kila kitu kwa mara ya kwanza mbele ya afisa. Sitaki hilo.”
“Nina deni la kawaida tu.”
“Deni gani?”
Juma alifungua mdomo. Neno “hakuna” lilikuwa karibu kutoka, lakini lilisimama. Alifikiria statement iliyokuwa imefichwa kwenye email, jumla iliyokuwa imeongezeka kwa penalties, na tarehe ya kwanza aliyopokea warning. Alikuwa amejipa wiki moja, kisha nyingine, kisha akajiaminisha kwamba broker angelipa refund kabla ya Rehema kugundua.
“Sio deni kubwa,” alisema.
Rehema alicheka bila furaha. “Hakuna deni dogo linalotuma collection notice usiku.”
Juma alichukua simu na kutembea nayo mpaka bafuni. Alifunga mlango, akaketi kwenye kifuniko cha choo, na kufungua link iliyokuwa kwenye SMS. Portal iliomba reference number na tarehe ya kuzaliwa. Aliziweka. Screen ikaonyesha balance iliyokuwa kubwa kuliko alivyotaka kuiona. Principal, penalties, late fees, na amount due immediately.
Chini kulikuwa na button ya “explore payment solutions.”
Juma akaifungua.
Programu ya lender ilimwonyesha offer ya top-up loan. Malipo ya zamani yangeunganishwa, cash kidogo ingeongezwa, na collection calls zingewekwa pause kwa siku kumi. Alijua hiyo ilikuwa njia ya kuhamisha shimo kutoka sehemu moja hadi nyingine. Alijua pia kwamba kama angepata kiasi kidogo, angeweza kulipa sehemu ya deposit na kuchelewesha ukweli.
Aliandika namba ya simu. Kwenye sehemu ya mwisho, system iliomba consent ya credit check.
Kidole chake kilikaa juu ya screen.
Alifikiria Rehema akifungua folder la bluu, akiweka deposit yao kwenye mstari wa siku zijazo. Kisha akafikiria sauti ya afisa wa benki ikisema “overdue facility,” na macho ya Rehema yakigeuka kwake mbele ya mtu asiyejua ndoa yao.
Alifuta namba zote kabla ya kutuma.
Alitoka bafuni akiwa bado ameshika simu.
Rehema alikuwa amefunga folder.
“Umefanya nini?” aliuliza.
“Nilikuwa natafuta statement.”
“Umeipata?”
“Ndiyo.”
“Utaionyesha?”
Juma aliketi upande wa pili wa meza. Sebule ilikuwa kimya isipokuwa sauti ya friji. Alitaka kusema kila kitu. Alitaka kusema broker, pesa, Amina, warning, na miezi aliyokuwa akiishi ndani ya uongo mdogo uliokua kwa riba.
Badala yake, alisema, “Tutaenda benki kesho. Kabla ya hapo nitakutumia statement.”
Rehema hakuridhika. “Statement ya nini?”
Juma alimtazama. “Ya deni nililochukua bila kukuambia.”
Rehema alikaa polepole. Hakupaza sauti. Hilo lilimfanya Juma aogope zaidi.
“Lini?”
“Miezi minne iliyopita.”
“Kwa nini?”
“Nitakueleza.”
“Usinieleze kama hadithi. Nipe tarehe na kiasi.”
Juma alifungua email, lakini hakuisoma. “Nitaweka kila kitu pamoja usiku huu.”
Rehema akachukua kalamu, akaandika kwenye karatasi ndogo: “loan date, principal, current balance, recipient, Amina.”
Aliisukuma kwake.
“Usinifanye nikusubiri mpaka benki.”
Juma akaiweka karatasi karibu na simu. Alichokuwa amefuta kwenye top-up application kilikuwa bado kinaonekana kwenye history ya portal.
Rehema aliinuka kuchukua glasi ya maji. Kabla hajaondoka, akasema, “Kesho benki ikiniuliza kuhusu Amina, sitaki kusikia jibu kwa mara ya kwanza mbele ya afisa.”
Juma akatazama folder la bluu. Kwenye cover yake kulikuwa na jina lao wawili, limeandikwa na Rehema kwa kalamu nyeusi. Chini yake, kiasi cha deposit kilikuwa kimezungushwa mara mbili.
Alijua kwamba usiku huo ulikuwa umeisha, hata kama walikuwa bado wamekaa kwenye sebule moja.
Alipoiweka simu mezani, aliandika pia tarehe ya kesho kwenye ukurasa wa mwisho wa daftari lake. Hakutaka tena kukumbuka kiasi kwa kichwa au kutegemea bahati ya ujumbe kukaa kimya. Deni lilikuwa sasa limepata tarehe, jina na mlango wa kuingia.
---