Kibanda cha wakala kilikuwa kimejificha nyuma ya soko la Mji wa Bahari, kati ya gunia la pilipili na duka la vifaa vya simu. Amina alifika siku ya pili akiwa amebeba daftari, nakala ya ledger na mkoba uliokuwa umeanza kunuka unyevunyevu wa mvua. Juu ya kibanda kulikuwa na bango lililoandikwa huduma za pesa za simu, lakini wakala Mosi alikuwa akihudumia watu watatu kwa wakati mmoja.
“Nimekuja kufuatilia malipo ya zamani,” Amina alisema.
Mosi hakumuangalia. “Namba ya muamala?”
“Nina tarehe na kiasi, lakini ujumbe wa mpokeaji hauonekani.”
“Bila namba kamili, siwezi kutoa historia ya mtu mwingine.”
Amina alifungua nakala ya ledger. Tarehe ilikuwa ya wiki kadhaa kabla ya baba yake kufa, na kiasi kilikuwa kilekile alichokiona kwenye summary ya kampuni. Alimwonyesha Mosi kwa mbali, bila kumruhusu ashike karatasi.
“Sihitaji jina la mtu,” alisema. “Nahitaji kujua kama maelezo ya malipo yalikuwa ya maji.”
Mosi akatikisa kichwa. “Mfumo haujibu kwa hisia. Tafuta namba.”
Alipokuwa akitoka, mama mmoja aliyekuwa amebeba mfuko wa pilipili alimuita. “Wewe si mtoto wa Sefu?”
Amina akageuka. “Ndiyo.”
Mama huyo akatoa stakabadhi iliyokuwa imekunjwa ndani ya mfuko. “Nilimsaidia Juma kubeba bidhaa siku ile. Hii ilibaki kwenye mkoba wangu. Nilidhani ni ya tanki.”
Stakabadhi ilikuwa imefifia, lakini tarehe na kiasi vilisomeka. Kwenye mstari wa maelezo kulikuwa na alama Maji-Mto. Chini yake kulikuwa na namba ya rejea iliyokatika kona. Amina akamuuliza mama huyo kama angekubali kupigwa picha. Mwanamke akakubali baada ya Amina kumwambia picha hiyo itatumika kuthibitisha mpokeaji, si kumhusisha na deni la familia.
Mosi alipoiona, alisogeza kiti. “Hii inaweza kuwa yangu.”
Akafungua logi ya wakala kwenye kompyuta ya zamani. Alimwomba Amina asisome namba za wateja waliokuwa karibu. Amina akasimama upande wa kulia na kuangalia tu safu inayolingana na tarehe. Kwenye maelezo kulikuwa na “Maji-Mto,” si jina la Amina. Kiasi kilikuwa sawa na ledger, tofauti ikiwa ada ndogo ya huduma.
“Huo si uthibitisho wa mwisho,” Mosi alisema. “Lakini unaonyesha malipo hayakuingia kwa jina lako.”
Mwanamke wa pilipili akamtazama Amina. “Kwa hiyo wewe si mwizi?”
Maneno hayo yakapenya kwenye kelele za soko. Watu wawili waliokuwa wakipanga nyanya walitazama upande wao. Amina angeweza kupita bila kujibu, lakini alikumbuka namna uvumi ulivyokuwa ukikua katika nafasi tupu.
“Kabla ya neno hilo,” alisema, “soma mstari wa mpokeaji. Hapa umeandikwa Maji-Mto. Bado sijajua kila kitu, lakini namba inapaswa kututangulia.”
Mosi alichapisha nakala ya sehemu ya logi baada ya Amina kulipa ada ya huduma. Kwenye kona ya chini kulikuwa na muhuri wa tarehe. Amina akaomba aongeze maelezo kwamba nakala hiyo ilitolewa baada ya kuonyesha stakabadhi ya awali. Mosi akamwambia hakutaka kuingia kwenye ugomvi wa familia, lakini akakubali kwa sababu ombi lake lilikuwa la kiutaratibu.
Amina alikaa kwenye ukingo wa soko, akalinganisha mistari mitatu: summary ya kampuni, ledger ya bluu na logi ya wakala. Summary ilisema fedha zilitumika na Amina. Ledger iliandika maji. Logi iliandika Maji-Mto. Tofauti hiyo haikumsafisha Juma, lakini iliondoa dai kwamba fedha ziliingia moja kwa moja kwenye mfuko wa Amina.
Simu yake ikaita. Nambari ya Juma iliwaka kwenye skrini.
“Uko wapi?” Juma aliuliza.
“Natafuta rekodi ya malipo.”
“Unataka kuifanya familia kuwa kesi ya watu wa soko?”
“Nataka kujua kiasi kilichotumwa na kwa nini.”
“Maji hayajengiwa kwa maswali. Jenga tanki kwanza.”
“Na tanki halijengwi kwa shutuma.”
Juma akakata simu. Amina hakumpigia tena. Alimwomba Mosi kama angeweza kuonyesha kama kiasi kile kilirudiwa. Wakala alifungua tarehe nyingine na akatoa mstari mwingine wa karibu. Kiasi kilekile kilionekana mara ya pili, lakini maelezo yalisema deposit ya pump. Amina akahisi maswali yakibadilisha umbo. Haikuwa tena fedha moja iliyodaiwa kupotea; ilikuwa njia iliyogawanywa kwenye majina mawili ya mradi.
Mosi alimshauri aende SACCO au benki kwa uthibitisho wa akaunti ya mwisho. Amina akakubali. Hakutaka kumtuhumu Juma mbele ya soko bila kuona chanzo na mwisho wa malipo. Aliandika ombi la kupata taarifa ya benki, akalipa ada kutoka mfukoni mwake na kuweka stakabadhi mbili ndani ya bahasha tofauti.
Alipoinuka, yule mama wa pilipili alimwita tena. “Binti, nilisikia watu wakisema umeiba kwa sababu wewe ndiye unayejua karatasi. Usikubali karatasi ikufanye usiwaone watu.”
Amina akamshukuru. Alijua ushauri huo haukuwa ushahidi, lakini ulimkumbusha kwamba kila namba ilikuwa na mtu aliyekuwa akisubiri tanki, pampu au chakula.
Alirudi kwenye stakabadhi yake, akahesabu kiasi kile kwa kidole mara mbili. Kwenye daftari aliweka jedwali dogo la tarehe, kiasi, maelezo na mtu aliyempa nakala. Hakutaka baadaye akumbuke tu kwamba alikuwa amefadhaika sokoni. Alihitaji kujua ni nani alisema nini na ni hati gani ilibeba maneno hayo. Mosi alimwomba asichapishe picha ya logi kwenye mitandao, naye Amina akaahidi. Uthibitisho wa kwanza usingesaidia kama ungegeuka aibu ya mtu mwingine.
Alipokuwa akipita kwenye njia ya soko, alisikia vijana wawili wakinong’ona kuhusu “binti wa mwizi.” Amina hakuwafuata. Alifungua simu, akaandika maelezo ya pili ya Mosi na kuweka alama kwamba benki/SACCO bado haijathibitisha mpokeaji wa mwisho. Kisha akampigia Rahma, lakini simu haikupokelewa. Kwenye ujumbe mfupi aliandika: *Nimepata rekodi inayoonyesha fedha ziliandikwa Maji-Mto. Tafadhali usisaini hati nyingine kabla hatujaiona pamoja.*
Kisha akaenda kituo cha SACCO akiwa na stakabadhi mbili, akijua kwamba kila hatua iliyofuata ingehitaji ada, muda na uvumilivu. Aliweka picha ya stakabadhi kwenye folder la simu na nakala ya karatasi kwenye bahasha ya review, akitenga ushahidi wa wakala na maoni ya watu wa soko. Kiasi kilekile kilionekana mara mbili—mara moja kwa “Maji-Mto,” mara nyingine kwa neno “deposit ya pump.”
---