Ujumbe wa Kaseke uliendelea kukaa kwenye simu ya Amina mpaka walipofika nyumbani. Mstari wa mwisho ulikuwa mfupi, lakini ulifungua mlango mwingine:
**BROKARI ALIWEKWA NA NDUGU WA FAMILIA, SI NA WATOTO WOTE.**
Juma alikataa kukaa sebuleni. Alienda dukani, akasema alihitaji kuhesabu mzigo wa siku. Halima alitaka kumfuata mara moja, lakini Amina akamzuia.
“Tusikimbilie mtu wa kwanza anayekasirika,” Amina alisema. “Tunahitaji kujua Rashid aliwekwa na nani.”
“Ujumbe unasema ndugu,” Halima akajibu. “Juma tayari ametaja watu wa duka.”
Neema alifungua faili la makubaliano.
“Hapa kuna namba ya Rashid. Pia kuna jina la mtu aliyesaini kama shahidi.”
Amina akainama juu ya ukurasa.
“Faraji Mhando.”
Mama Rehema, aliyekuwa akipanga vikombe jikoni, alisimama.
“Faraji ni mtoto wa mdogo wa baba yenu.”
“Yuko wapi?” Halima akauliza.
“Anauza vifaa vya ujenzi upande wa Kihonda. Lakini msimwendee kama mnampeleka mahakamani.”
Halima alikunjua uso.
“Alimsaidia Juma kuanza kuuza kiwanja.”
“Bado hamjui alifanya nini,” Amina akasema.
“Basi twende tukajue.”
Walimpigia Faraji. Alisema angeweza kukutana nao kwenye duka lake baada ya saa moja. Juma hakutaka kwenda.
“Faraji hana uhusiano na deni,” alisema aliporudi kutoka dukani.
“Anahusiana na Rashid,” Amina akamjibu.
“Alimleta tu.”
“Kwa nini hakutuletea sisi wote?”
Juma alikaa kimya.
Neema akasema, “Juma, tutaenda kuuliza. Hatutamshambulia.”
“Faraji ni mtu wa ukoo. Mkianza kumuita mwongo, atageuza jambo hili kuwa fedheha.”
“Na wewe ulipouza kwa siri, ulidhani fedheha ilipotea?” Halima akauliza.
Juma akamwangalia, lakini Amina akaingilia.
“Tutatafuta ukweli wa makubaliano, si kupigana.”
Duka la Faraji lilikuwa na mifuko ya saruji iliyopangwa upande mmoja na mabati yaliyofungwa kwa waya upande mwingine. Alikuwa mtu mwembamba mwenye ndevu fupi na sauti ya haraka. Alipowaona wote, alijua kwa nini wamekuja.
“Nilijua mtakuja,” alisema.
“Uliambiwa?” Amina akauliza.
“Rashid alinitumia ujumbe.”
“Kwa nini Rashid alikuwa akikueleza?”
Faraji alifungua mlango wa ofisi ndogo nyuma ya duka.
“Kwa sababu mimi ndiye niliyemwambia Juma amtafute.”
Juma alimsogelea.
“Uliniahidi hutawaingiza wengine.”
“Niliahidi nitakusaidia kupata mnunuzi, si kwamba nitaficha kila hatua.”
Amina alifungua simu yake.
“Uliweka sahihi kama shahidi kwenye makubaliano?”
“Ndiyo.”
“Ulisoma bei?”
“Niliona kiasi kilichoandikwa.”
“Ulijua thamani ya kiwanja?”
“Nilijua eneo lina watu wanaotaka kununua. Sikuwa nimeagizwa kufanya tathmini.”
Halima akasema, “Kwa nini ulisukuma haraka?”
Faraji aliweka mikono juu ya meza.
“Juma aliniambia kuna muda mfupi. Alisema deni likichelewa, dhamana inaweza kuchukuliwa.”
“Alikuambia deni ni la baba?” Neema akauliza.
“Alisema ni deni la duka lililoachwa na baba.”
“Alisema kiwanja ni cha watoto wote?”
Faraji alimtazama Juma kwanza.
“Alisema kiwanja kilikuwa chini ya nyaraka za baba. Nilidhani watoto wangehusishwa wakati wa kusaini mwisho.”
Amina alifungua picha ya ukurasa wa kwanza wa makubaliano.
“Lakini Kaseke aliambiwa uhamisho ungekamilika ndani ya siku saba.”
Faraji alisugua kidevu.
“Rashid ndiye aliyeandika ujumbe huo. Juma alimwambia ampe Kaseke uhakika.”
Juma alitikisa kichwa.
“Nilimwambia tungejaribu.”
“Maneno yako yaligeuka kuwa ahadi,” Amina akasema.
Faraji alienda kwenye kabati, akatoa bahasha iliyofungwa kwa utepe, na kuiweka mezani.
“Rashid aliniachia nakala ya mawasiliano kwa sababu alitaka niwe shahidi. Hapa kuna maelezo ya siku walizokutana.”
Amina akafungua bahasha. Kulikuwa na ujumbe uliopigwa chapa, na chini ya kila mmoja tarehe. Faraji alituma kwa Rashid ujumbe mmoja:
**MTEJA ANATAKA KUJUA KAMA FAMILIA IMEKUBALI. USIMWAMBIE HATUJAONANA NA DADA.**
Rashid alijibu:
**JUMA AMESEMA ATASHUGHULIKIA. TUNAHITAJI KUFUNGA KABLA MDAI HAJABADILI MASHARTI.**
Halima alinyanyua macho.
“Hii ni njama.”
Faraji akatikisa kichwa.
“Ni haraka na uzembe. Sijawahi kuambiwa mtu anataka kughushi sahihi.”
“Lakini ulijua dada hawakuwa wameonana na mnunuzi,” Amina akasema.
“Ndiyo.”
“Na bado ukaweka sahihi.”
“Nilitia sahihi kwamba nilikuwa nimeshuhudia makubaliano ya awali. Sikuthibitisha kuwa Juma alikuwa mmiliki pekee.”
“Watu wengine hawatasoma tofauti hiyo,” Neema akasema.
Faraji akainamisha kichwa.
“Nilidhani familia ingekutana kabla ya ukamilishaji.”
Juma alisogea pembeni ya meza.
“Nilikwambia deni lisingesubiri.”
“Na wewe uliniambia Rashid atahakikisha kila kitu kinakwenda kwa utaratibu.”
Rashid hakuwapo, lakini jina lake lilifanya chumba kiwe kizito.
Amina akafungua picha ya ujumbe wa ada.
“Rashid ametuma dai la gharama kwa familia. Je, ulijua atatoza ada kabla ya makubaliano kukamilika?”
Faraji alitikisa kichwa.
“Alisema atapata ada kutoka kwa Kaseke baada ya uhamisho. Sikujua amekuwa akiandaa dai lingine.”
“Ulipewa fedha yoyote?” Halima akauliza.
Faraji alikataa mara moja.
“Nililipwa na Juma kwa usafiri wa siku moja. Hiyo ndiyo yote.”
Juma akasema, “Nilimrudishia mafuta.”
Amina akaandika taarifa hiyo.
“Tutahitaji risiti.”
Faraji alitoa ujumbe wa simu unaoonyesha kiasi kidogo na tarehe.
“Nilituma picha hii kwa Juma.”
Neema akaongeza, “Hii inaonyesha ulisaidia kuunganisha watu, lakini bado hatujaona ushahidi kwamba ulipanga kuiba.”
Halima alitulia. Hasira yake haikuondoka, lakini ilibadilisha mtu wa kulenga.
“Kama si njama ya kumdanganya Kaseke, basi ni mfumo wa watu wawili kuamua kwa niaba ya wote.”
Faraji alimtazama.
“Hilo ndilo lililotokea.”
Juma akakaa kwenye kiti cha ofisi. Mikono yake ilikuwa imekunjwa.
“Nilikuwa natafuta njia ya kuzuia dhamana.”
“Na ukatumia njia iliyowafanya watu watatu waamini una mamlaka yote,” Amina alisema.
“Nilitaka tu muda.”
“Ulitaka muda, lakini ukawa unamnyang’anya familia nafasi ya kuchagua.”
Faraji alitoa karatasi nyingine kutoka kwenye bahasha.
“Hii ilitoka kwa baba yenu. Juma alinipa nilipokuwa natafuta faili la zamani.”
Amina aliipokea kwa tahadhari. Ilikuwa kipande cha daftari chenye maandishi ya Mzee Mhando. Mistari miwili tu ilionekana:
**KODI YA NYUMBA ISITUMIKE KUPIGA MOTO WA DENI KILA SIKU. IWEKEWE RATIBA YA MALIPO ILI DUKA LIENDELEE NA WATOTO WASIUZWE KWA HOFU.**
Neema alisoma kwa sauti.
Juma aliinuka ghafla.
“Nilikuwa sijawahi kuona ukurasa huo.”
“Uliutoa kwenye faili lako,” Faraji alisema.
“Nilidhani ni kumbukumbu ya zamani ya baba.”
“Ni kumbukumbu ya mpango,” Amina akasema.
Juma alinyamaza. Baba alikuwa amefikiria deni na kodi katika sentensi moja, lakini hakuwahi kuwaambia. Hilo halikumfanya Juma awe mwizi, lakini lilifanya uuzaji wa haraka uonekane kama kupuuza chaguo ambalo baba alikuwa ameandika.
Amina alimpigia Rashid akiwa mbele ya wote. Simu iliita mara mbili, kisha ikakatwa.
Ujumbe ukaja mara moja:
**NIKO KWENYE MKUTANO. MAMBO YA ADA YATAJIBIWA NA JUMA.**
Halima akacheka bila furaha.
“Bado anamuacha Juma mbele.”
Amina alijibu:
**HAKUNA MAMBO YA ADA YATAJIBIWA KABLA FAMILIA KUONA MKTABA WA HUDUMA NA RISITI ZOTE.**
Rashid hakujibu.
Juma alimtazama Amina.
“Unataka kufanya nini sasa?”
“Kwanza, tunasimamisha mamlaka ya Rashid kutuwakilisha.”
“Anayo mamlaka?”
“Alitenda kana kwamba anayo. Tutamwandikia kwamba hakuna mawasiliano mapya ya mnunuzi au SACCO yatakayofanywa kwa niaba ya familia bila idhini ya wote.”
Faraji akasema, “Nitamtumia pia ujumbe kwamba sitakuwa shahidi wa hatua nyingine mpaka wote mtakubali.”
Juma akafungua simu yake.
“Na Kaseke?”
“Tutamjulisha kwamba ukamilishaji umesimamishwa na kwamba tunatafuta makadirio mapya,” Amina akasema. “Hatumlazimishi kusubiri milele. Tunampa taarifa iliyo wazi.”
Halima alimtazama Juma kwa muda.
“Bado kuna swali moja. Kwa nini baba aliandika kodi itumike kwa ratiba ya deni, lakini wewe ukasema kodi haitoshi na ukaanza kuuza kiwanja?”
Juma alitazama ule ukurasa wa daftari.
“Kwa sababu sikujua kama ratiba ilikuwa bado inawezekana.”
“Basi ungeuliza,” Neema akasema.
“Niliona kila siku ikipita kama tishio.”
Amina aliweka ukurasa ndani ya jalada.
“Kesho tunakaa na daftari la kodi, salio la SACCO na makadirio ya kiwanja. Hatutafanya uamuzi kwa hofu ya mtu mmoja.”
Faraji aliwasindikiza mpaka nje. Kabla hawajaondoka, akamwita Amina.
“Ukurasa huo una upande mwingine.”
Amina akageuza karatasi.
Nyuma kulikuwa na mstari mwingine wa baba, ulioandikwa kwa wino uliokuwa umefifia:
**WATOTO WOTE WAWASILISHE TAARIFA YA KAZI NA FEDHA KABLA YA KUAMUA KIPI KINABAKI.**
Amina akamwangalia Juma.
Juma alisoma mstari huo, kisha akafunga simu yake.
Mara hii hakutaja tena muda wa deni.
Alisema, “Kesho nitawaletea taarifa yote ya kodi niliyowahi kuona.”
---