Joyce Mrema aliangalia screen yake mara mbili kabla hajamtazama Mariam.
“Kwa mfumo wangu wewe ni active.”
Mariam aliketi kwenye kiti cha plastiki mbele ya HR desk. Ofisi ya HR ilikuwa kwenye ghorofa ndogo juu ya dispatch, yenye kiyoyozi kilichopoa kuliko sehemu nyingine ya depot na printer iliyokuwa ikitoa sauti ndogo kila dakika chache. Kwenye ukuta kulikuwa na poster ya kampuni kuhusu attendance, safety na grievance procedure. Mariam aliisoma bila kukusudia wakati Joyce akibadilisha tabs kwenye computer.
“Active maana yake nini hapa?” Mariam aliuliza.
“Employment status. Hakuna termination, hakuna suspension, hakuna unpaid leave request.”
“Na attendance?”
Joyce akafungua mfumo mwingine. Uso wake ukabadilika kidogo. “Hapa kuna absence.”
“Saa ishirini na nne.”
Joyce akamwangalia. “Umeiona payslip?”
“Nimeleta copy.”
Mariam akatoa payslip iliyochapishwa, security log references alizoandika, ticket ya IT na email ya Victor. Hakumwaga kila karatasi mezani kama mtu anayeshitaki dunia. Aliweka kwa mpangilio wa tarehe.
Joyce akachukua payslip. “Attendance data yetu inatoka kwenye gate access.”
“Hapo ndipo tatizo lilipo.”
“Kwa kawaida kadi ikisoma, mfumo unatengeneza entry. Ikikosa—”
“Lakini security waliniingiza manually.”
Joyce akakunja uso. “Manual visitor log haiingii kwenye payroll attendance automatically.”
Mariam akakaa kimya kwa sekunde mbili. Sasa mfumo ulikuwa umejieleza vizuri kuliko watu waliokuwa wameutumia.
“Kwa hiyo kadi yangu imezimwa, security wameniruhusu kuingia manually, lakini payroll imeniona sijaingia kwa sababu kadi iliyozimwa haikusoma?”
Joyce akasema polepole, “Inaonekana hivyo.”
“Na nani alizima access?”
“Hilo si kwenye HR screen yangu.”
“IT ticket inasema operations owner confirmation.”
Joyce akaichukua. Akaandika namba ya ticket kwenye keyboard yake.
Simu ya mezani ikalia. Joyce aliipokea, akasema angepiga baadaye, kisha akairudisha. Mariam aliona kwamba sasa HR officer hakuwa anasikiliza kama mtu anayepokea malalamiko ya mfanyakazi mwenye hasira. Alikuwa anajaribu kusawazisha records zinazokataa kukubaliana.
“Niambie siku ulizoripoti,” Joyce alisema.
Mariam akafungua daftari. “Jumatatu 06:46 nilisaini manual log. 06:49 override. Jumanne nilisaini tena. Jumatano pia. Hamisi na wengine waliniona floor, lakini sitaki tutegemee memory kama log ipo.”
Joyce akabonyeza print. Attendance export ikatoka.
Jumatatu: ABSENT. Jumanne: ABSENT. Jumatano: ABSENT.
“Exact twenty-four hours,” Joyce alisema.
“Ndiyo.”
Joyce akainua simu na kumpigia Bakari wa security. Hakumwambia Mariam ajibu badala yake. Aliuliza tu kama manual log ya siku tatu ilikuwa bado imehifadhiwa. Bakari alithibitisha na kusoma muda wa Jumatatu. Joyce akaandika pembeni ya attendance export: SECURITY MANUAL ENTRY EXISTS — VERIFY ALL DATES.
Mariam alihisi kitu kidogo kikibadilika. Hadi dakika hiyo, kila department ilikuwa imemrudisha kwa department nyingine. Sasa kwa mara ya kwanza mtu alikuwa akiunganisha records mbili kwenye ukurasa mmoja.
“Kadi yako ilikuwa disabled lini?” Joyce aliuliza.
“Nilijua Jumatatu. Lakini nina sababu ya kuamini request ilikuwepo Ijumaa.”
“Sababu gani?”
Mariam alisita. Hakutaka kumtaja Hamisi bila ruhusa. “Nina firsthand source ambaye hajawa tayari kuingia formal record. Kwa sasa nataka records zenu kwanza.”
Joyce akamtazama kwa muda. “Fair.”
Mariam akatoa client notice ya Upendo Pharmacy. “Hii ilitumwa Ijumaa. Client aliambiwa Denis atachukua account yangu. Jumatatu kadi ikakataa. Payroll ikakata attendance kwa siku ambazo nilikuwa ndani.”
Joyce akasoma email hiyo. “Victor alijibu nini kuhusu role?”
Mariam akampa summary email.
Joyce akasoma line ya mwisho: Hakuna mabadiliko rasmi ya ajira yako kwa sasa.
“Kwa mfumo wangu,” Joyce alisema tena, “hilo ni kweli.”
Mariam akasogea mbele. “Mfumo mmoja unanifuta, mwingine unanilipia, wa tatu unanihesabu sijaingia. Ni upi mnataka niamini?”
Joyce hakujibu mara moja.
Kiyoyozi kilitoa mlio wa kuanza upya. Chini ya dirisha, lori lilipiga honi mara mbili. Mariam aliweza kuona sehemu ya Vingunguti industrial belt, mabati, magari na moshi mwembamba wa jiko la chakula upande wa barabara. Maisha yaliendelea huku status yake ikiwa imegawanyika kwenye systems tatu.
“Nitafungua HR case,” Joyce alisema.
“Nahitaji case number na receipt.”
Joyce akamwangalia, kisha akatikisa kichwa. “Sawa.”
“Na salary correction?”
“Ninaweza request attendance correction, lakini kwa sababu access status yenyewe ina dispute, finance wanaweza kushikilia adjustment mpaka investigation ikamilike.”
“Hiyo ina maana next payroll pia inaweza kuathirika?”
“Sitaki kukuahidi kwamba haitatokea. Nitaweka urgency.”
Mariam alihisi hofu ileile ya ada na kodi ikirudi, lakini hakuruhusu isimamishe mazungumzo. “Basi kwenye case andika kwamba financial harm tayari imetokea.”
Joyce akafanya hivyo.
“Na kama next payroll adjustment ikifungwa?” Mariam aliuliza.
“Tutahitaji correction batch tofauti. Inaweza kuchelewa.”
“Basi niandikie kwamba kuchelewa kunawezekana. Nyumbani siwezi kupanga kwa neno ‘tutaona’ tena.”
Joyce alimtazama kwa muda, kisha akaongeza note. “Una familia inayokutegemea?”
“Ndiyo. Lakini sitaki hiyo iwe sababu ya case kuwa valid. Record yenyewe inatosha.”
Joyce akatikisa kichwa. “Nimeelewa.”
Wakapitia discrepancy sheet pamoja. Mariam alikataa sentensi “manager intentionally blocked access” kwa sababu haikuwa imethibitishwa. Badala yake wakaandika: “Access disabled before/around role reassignment; authorization source pending verification.”
Joyce akamtazama. “Watu wengi wakifika hapa wanataka tuandike motive.”
“Motive inaweza kusubiri. Mshahara hauwezi.”
Joyce akatabasamu kwa uchovu. “Hilo nitalikumbuka.”
Kabla ya kuprint case, Joyce akafungua tena attendance workflow na kumwonyesha Mariam jinsi gate scan ilivyotengeneza timestamp ambayo payroll iliichukua moja kwa moja kila usiku. Kwa kawaida ilikuwa automation iliyookoa muda; sasa ilikuwa imegeuza tatizo moja la access kuwa tatizo la mshahara bila mtu kukaa chini na kuamua hivyo. Mariam akagundua kwamba sehemu kubwa ya nguvu ya mfumo ilikuwa pia udhaifu wake: kila department iliamini input ya department nyingine bila kuuliza ilikotoka. Akaiomba Joyce aandike pia kwamba manual security entries zilihitaji reconciliation ya binadamu kabla ya payroll kufungwa. Joyce akaongeza note hiyo kwenye case, akisema, “Hata tukitatua yako, hii gap inabaki kwa mtu mwingine.”
Baada ya dakika arobaini, printer ikatoa kurasa mbili. Joyce akasaini case intake, akampa Mariam copy na kuandika case number juu kwa kalamu.
Mariam akaiweka kwenye faili lake.
Joyce alibaki akiangalia screen. “Subiri.”
“Nini?”
Alifungua sehemu ya employment action history. Kulikuwa na rows za promotion ya zamani, salary adjustment na department mapping. Chini kabisa kulikuwa na field ndogo ambayo Joyce alionekana kutarajia iwe na kitu.
“Interesting.”
Mariam akasogea kidogo.
Joyce akaprint receipt nyingine, kisha akagusa mstari huo kwa kidole.
`Termination action: NONE`.
---