Amina Kweka alikuwa ameinama juu ya mixing console ya redio ya wanafunzi wakati muziki ulikatwa katikati ya beat.
Sio kwa fade.
Sio kwa sababu speaker ilikuwa imeharibika.
Mtu alikuwa amezima power ya ukumbi.
Kwa sekunde moja ukumbi wa Shule ya Sekondari ya Bweni ya Mwangaza ukawa na sauti ya miguu, viti vikisogezwa na sauti za wanafunzi waliokuwa tayari wamevaa mavazi ya club ya sanaa. Rehema Tunu, aliyekuwa amesimama karibu na jukwaa akishikilia clipboard, aliinua kichwa kwa mshangao.
“Mbona wamekata?”
Amina hakujibu. Aliangalia panel. Main switch ilikuwa off, lakini si kutoka kwenye console yao.
Juma Said, prefect wa dorm na rafiki yake, alikuja kutoka nyuma ya ukumbi.
“Mrema yuko nje,” alisema. “Anaongea na walimu.”
Rehema akakunja uso. “Sasa?”
Shughuli yao ya sanaa ilikuwa imepangwa kwa wiki tatu. Poster zilikuwa zimebandikwa, ratiba ilikuwa na stamp ya approval, wazazi wachache walikuwa wameahidi kuja, na club ilikuwa imetumia pesa ndogo ya michango kununua ribbons, karatasi za display na waya wa microphone. Kwa shule yenye timetable kali, kupewa Ijumaa moja jioni kwa music, mashairi na sketches kulikuwa karibu na likizo.
Amina alikuwa ameandaa matangazo ya redio tangu asubuhi. Alikuwa amerekodi majina ya performers, maelekezo ya seating, na reminder kwamba dorm lights-out ingesogezwa dakika thelathini.
Kisha milango ya upande wa ukumbi ikafunguka.
Bwana Mrema aliingia na walimu wawili.
Hakupanda jukwaani haraka. Alisimama chini, akasubiri kelele zipungue.
“Wanafunzi,” alisema, “shughuli ya leo haitafanyika.”
Kwa sekunde mbili ukumbi ulikuwa kimya kuliko kabla.
Kisha sauti zililipuka.
“Kwa nini?”
“Lakini imeidhinishwa!”
“Tumeshapanga kila kitu!”
Rehema alitembea mbele. “Sir, tuna approval.”
Mrema akainua mkono. “Nimesema haitafanyika.”
“Kwa sababu gani?”
“Kwa sababu ya operational concerns.”
Rehema akacheka kwa hasira. “Operational nini? Stage iko tayari.”
Juma alimnong’oneza, “Rehema, punguza.”
Lakini hasira haikuwa imeanza leo.
Amina aliiona kwenye namna wanafunzi walivyozungumza. Cancellation ilikuwa kama kisanduku cha mwisho kilichowekwa juu ya vingine vingi: ombi la kuongeza muda wa study hall ambalo halikujibiwa, complaint ya dorm water ambayo ilizunguka wiki mbili, request ya kuweka menstrual supplies karibu na girls’ block iliyosemwa “itafanyiwa kazi,” na proposal ya art club kuhusu kutumia courtyard ambayo ilikaa pending mpaka tarehe ikapita.
Rehema akamwonyesha Mrema paper ya ratiba.
“Hii ina stamp.”
“Approval inaweza kubadilishwa kama mazingira yanabadilika.”
“Ni mazingira gani?”
Mrema akavuta pumzi. “Hatutaendesha mjadala huu hapa. Wanafunzi warudi kwenye dorm zao na study rooms. Taarifa nyingine itatolewa.”
“Nyingine lini?” mwanafunzi mmoja alipiga kelele nyuma.
Mrema hakujibu hilo.
Amina alihisi kitu kidogo kikibadilika ndani yake.
Mwaka uliopita alikuwa ameona msichana mmoja wa dorm yao, Salma, akilalamika mara kadhaa kuhusu bullying ya usiku. Baada ya wiki chache, mazungumzo yakabadilika kutoka “nini kinatokea dorm?” kwenda “Salma ana attitude problem.” Mwezi uliofuata Salma alihama shule.
Amina hakuwahi kujua kama complaint yake iliwahi kufika kwa mtu mwenye mamlaka.
Tangu hapo alikuwa amejifunza kusikiliza zaidi kuliko kusema.
Kazi ya redio ilimfaa. Watu walitoa taarifa, yeye alipanga. Wengine waligombana, yeye alihakikisha microphone haipigi feedback. Alipenda kuwa mtu wa nyuma ya sauti.
Lakini sasa Rehema alirudi kwake akiwa ameshika approval paper.
“Una copy ya announcement log?”
Amina akatikisa kichwa. “Ndiyo.”
“Weka hii nayo.”
“Kwa nini?”
“Kwa sababu kesho mtu atasema hatukupewa approval.”
Amina alimtazama.
Rehema aliongeza, “Hii ni mara ya nne term hii kitu kinabadilishwa halafu hakuna mtu anajibu barua.”
Juma akasema, “Usianze kuhesabu kila kitu kama conspiracy.”
“Sijasema conspiracy,” Rehema alisema. “Nimesema hakuna response.”
Mrema alipanda jukwaani sasa. “Club leaders, kesho mtaonana na patron. Leo hakuna debate.”
Wanafunzi wengine walianza kutoka kwa hasira. Wengine walikaa kwenye viti, wakikataa kusogea. Walimu walirudia maagizo ya kurudi dorm.
Amina akarudi kwenye console na ku-save announcement file. Kisha akatoa daftari dogo la incoming requests lililokuwa kwenye shelf ya redio. Halikuwa official complaints register. Lilikuwa tu record ya mambo yaliyotakiwa kutangazwa au kufuatiliwa na radio club.
Akaandika tarehe.
**Art activity cancelled after approved timetable. Reason announced: operational concerns. Follow-up promised.**
Bi Naserian, mlezi wa redio, alimwona.
“Amina.”
Amina akainua kichwa.
“Usiandike interpretation.”
“Ninaandika maneno aliyosema.”
“Good. Baki hapo.”
Amina akaongeza neno moja: **verbatim**.
Rehema alipita karibu naye. “Unaona? Hata kuandika fact sasa inaonekana dangerous.”
Bi Naserian akasema, “Danger si kuandika. Danger ni kuchanganya fact na hasira.”
Rehema akamjibu, “Na ukimya je?”
Mwalimu hakujibu mara moja.
Juma akawaongoza wanafunzi kadhaa kutoka ukumbini. Amina akabaki na Bi Naserian kufunga vifaa. Wakati walikuwa wakifunga mic cables, Amina aliona karatasi nyingine kwenye tray ya redio. Ilikuwa copy ya request ya mwezi uliopita kuhusu girls’ study-room ventilation. Juu kulikuwa na stamp ya **RECEIVED**.
Hakukuwa na sehemu ya response.
Amina aliishika kwa sekunde mbili, kisha akairudisha.
“Bi Naserian,” alisema, “hizi request zikifika hapa, zinaenda wapi?”
“Tunazi-forward kulingana na subject.”
“Halafu?”
“Halafu zinashughulikiwa na office husika.”
“Tunarekodi majibu?”
Bi Naserian akamwangalia. “Si consistently.”
“Kwa hiyo ukikosa response, tunajua?”
“Mara nyingi student anarudi kuuliza.”
“Na asiporudi?”
Mwalimu alifunga cabinet. “Amina, leo si siku ya kufungua system yote.”
Lakini sentensi hiyo ilifanya Amina afikirie system ipo kweli au ni milango mingi isiyounganishwa.
Nje ya ukumbi, wanafunzi walikuwa bado wamekusanyika. Juma alikuwa akijaribu kuwatenganisha wale waliotaka kurudi dorm na wale waliotaka kukaa courtyard mpaka wapate sababu.
Rehema akasema, “Tukikaa kimya, kesho watasema tuliaccept.”
Juma akamjibu, “Na mkikataa kurudi dorm, kesho watasema ni indiscipline.”
“Basi tufanye nini?”
“Hatuwezi kuvunja rule kwa sababu hatupendi answer.”
Rehema akanyoosha mkono kuelekea ukumbi. “Hatuna answer!”
Amina alikaa pembeni, akiangalia jinsi maneno yanavyogeuka. Mrema alikuwa amesema “operational concerns.” Wanafunzi wengine tayari walikuwa wakisema activity imefutwa kwa sababu donor fulani hakupenda content. Mwingine alisema management iliogopa poem ya Rehema. Hakuna aliyekuwa na ushahidi.
Amina akamwambia Rehema, “Usirudie rumor ya donor.”
“Lakini inaweza kuwa true.”
“Na inaweza kuwa si true.”
“Unawatetea?”
“Hapana. Ninatetea kile tunachojua.”
Rehema alitulia.
Hapo Amina alijua kitu chake kilikuwa hiki: si kupiga kelele zaidi. Ni kuhakikisha sauti haipotei ndani ya kelele.
Aliporudi dorm, aliweka copy ya approved timetable ndani ya notebook yake, pamoja na line ya announcement log. Hakupiga picha na kusambaza. Hakupost chochote. Alihifadhi.
Juma alipofika baadaye, alisema, “Courtyard bado ina watu.”
“Wanafanya nini?”
“Wanabishana.”
“Rehema?”
“Bado huko.”
Amina akaangalia saa. Evening bell ilikuwa karibu.
“Kama bell ikilia, lazima warudi?”
“Ndiyo.”
“Na wakikataa?”
Juma hakujibu.
Kutoka nje, speaker ya school bell ikatoa tone la kwanza.
Kengele ya jioni ilianza, ikakatika katikati, na ukumbi wote wa shule ukabaki ukisubiri sauti ambayo haikurudi.
---