Kato alifika saa tatu asubuhi akiwa na Leila na Bi. Wairimu, mpatanishi wa jamii ambaye Amina alimjua kwa sura. Amina alikuwa tayari amemwita msimamizi wa jengo. Salma alikaa karibu na kaunta, mikono yake ikiwa imekunjwa kana kwamba alihitaji kuzuia kitu kisimwagike.
“Nataka video,” Kato alisema bila kukaa.
Msimamizi, Bwana Muriuki, akajibu kabla ya Amina. “Tutaiona hapa. Nakala itahifadhiwa. Siwezi kutoa faili ghafi kwa simu ya mtu yeyote kabla ya kufanya nakala ya hifadhi.”
“Ni baba yangu aliyekufa.”
“Ninaelewa. Ndiyo maana nataka iwe rekodi ambayo hakuna atakayesema imebadilishwa.”
Amina alimshukuru kwa macho. Alikuwa ameomba hilo mapema: nakala mbili, tarehe, na sahihi ya mtu wa tatu. Hakutaka video iwe mali yake wala ya Kato.
Walikaa mbele ya skrini ndogo ya ofisi. Kamera ya duka haikuwa na sauti. Ilionyesha Baraka akiingia, akisimama mlangoni, kisha Amina akimpeleka kwenye kiti upande wa nyuma. Sehemu ya mlango haikuonekana kikamilifu kwa sababu rafu ya sabuni ilifunika pembe.
“Simamisha,” Kato alisema. “Hapa. Anaonekana tayari ana shida.”
Leila akavuta pumzi. “Anaonekana amechoka.”
“Huo ndio shida.”
Amina hakujibu. Video iliendelea. Salma aliingia na kutoka. Amina alionekana akifanya kazi kwenye mashine. Kisha mwili wa Baraka ukasogea ghafla. Amina akamkimbilia. Salma akafungua njia. Baada ya muda mfupi, watu walikusanyika karibu na mlango.
“Kuna pengo,” Kato alisema.
“Pengo gani?”
“Kamera haionyeshi mtu aliyekuwa karibu naye kwa sekunde hizi. Rafu inaficha.”
“Rafu imekuwa hapo miezi sita,” Salma alisema. “Haijawekwa jana.”
“Kama hakuna sauti, hatujui kilichosemwa.”
“Hilo ni kweli,” Amina alisema.
Kato aligeuka kwake, labda akitarajia ubishi. “Basi unaona?”
“Ninaona kile ambacho video haionyeshi. Sitajaza pengo hilo na jibu linalonifaa.”
Bi. Wairimu alijaribu kupunguza joto. “Tunaweza kuandika kwamba kuna sehemu isiyoonekana vizuri na kila shahidi aseme alichokumbuka.”
Salma alieleza: Baraka aliomba kukaa, Amina akampa kiti, mzee akashika maji, kisha akalegea. Alisema hakuwa amesikia Baraka akilalamika maumivu maalum. Kato akamuuliza kama Amina alichelewa kupiga simu.
“Sijui sekunde ngapi,” Salma alisema. “Nilipoona kikombe kinaanguka, Amina alikuwa tayari karibu naye. Kisha aliniita. Kisha akapiga simu.”
“Unafanya kazi kwake.”
“Ndiyo. Hilo halibadilishi nilichoona.”
Amina alihisi shukrani na hofu kwa wakati mmoja. Hakutaka Salma ageuke kuwa silaha yake.
Muriuki alitengeneza nakala mbili za faili. Aliandika alama ya faili kwenye karatasi rahisi ya kumbukumbu, tarehe na muda wa kuhifadhi. Nakala moja aliweka kwenye diski ya ofisi ya usalama, nyingine kwenye kifaa alichofunga kwenye bahasha. Kato alitaka moja apewe. Muriuki akasema atatoa nakala baada ya kila upande kusaini kupokea bila kubadilisha faili ya asili.
Amina akasema, “Niko tayari familia ipate nakala.”
Kato akamwangalia. “Na msamaha?”
“Kwa msiba wenu, nitasema pole mara mia. Kwa kosa ambalo bado hatujui lilifanyika, sitasema nilifanya.”
Uso wa Kato ukawa mgumu. “Hiyo ndiyo tofauti unayoshikilia?”
“Ndiyo. Kwa sababu ukichanganya pole na kukiri, kesho hakuna anayejua tulikubaliana nini.”
Leila alitazama chini. Bi. Wairimu akaandika sentensi hiyo kwenye daftari lake.
Baada ya familia kuondoka, Salma alianza kurudisha viti. Amina alienda kwenye kiti alichokalia Baraka. Kilikuwa kimewekwa pembeni tangu jana, licha ya kuwa safi.
“Tutakiweka wapi?” Salma aliuliza.
“Bado hapa.”
“Kwa nini?”
Amina hakujua. Labda kwa sababu kukiondoa kungeonekana kama kufuta tukio. Labda kwa sababu kukiona kulimkumbusha kwamba alifungua mlango.
Muriuki alirudi na karatasi nyingine. “Kuna jambo moja,” alisema. “Video ina timestamp, lakini mfumo wa jengo haujasawazishwa na seva ya muda kwa wiki kadhaa.”
Amina akainua kichwa. “Ina maana gani?”
“Inaweza kuwa mbele au nyuma kwa dakika chache. Lazima tulinganishe na logi nyingine.”
Kato, ambaye alikuwa bado nje akizungumza na Leila, alisikia na kurudi. “Kwa hiyo hata muda wenu si sahihi?”
“Ndiyo maana tunahifadhi kila chanzo,” Muriuki alisema.
Amina alihisi tumbo lake likikaza. Mpangilio wa muda iliyokuwa kitu chake cha kuaminika sasa ilikuwa na ufa. Alitoa simu yake na kuangalia 17:42 tena.
“Kesho tunalinganisha,” alisema.
Kato akatikisa kichwa. “Hilo pengo ndilo tunalotaka kuelewa.”
Amina akatazama skrini iliyokuwa imesimama kwenye picha ya kiti, rafu ikificha sehemu ya mlango.
Baada ya kikao cha video, Amina alimwomba Salma aandike maelezo yake peke yake bila wao kulinganisha sentensi. “Sitaki kumbukumbu zako zifanane na zangu kwa sababu tumekaa tukizirudia pamoja,” alisema. Salma alikasirika kidogo, akihisi kana kwamba uaminifu wake unatiliwa shaka, lakini baadaye akaelewa. Aliandika kwa mkono kuhusu kikombe, sauti ya Amina na mteja aliyekuwa karibu. Tofauti ndogo zilionekana: Salma alikumbuka Baraka akisema “nimechoka,” wakati Amina alikumbuka “mvua imenishinda.” Waliziacha zote mbili badala ya kuchagua moja.
Kato aliporudi kuchukua nakala rasmi, aliona bahasha zimefungwa na kusaini kupokea. “Mnafanya kama kesi kubwa,” alisema. Muriuki akajibu kwamba utaratibu huo unamlinda Kato pia; akipokea faili yenye alama sawa, hakuna mtu angeweza baadaye kusema familia ilihariri video. Hilo lilimfanya Kato anyamaze na kusaini.
Amina alitumia sehemu ya alasiri kuhamisha rafu ya sabuni sentimita chache, si kuficha pengo la zamani bali kuhakikisha kamera ya baadaye ingeona mlango vizuri zaidi. Salma alimwuliza kama hiyo ilikuwa kukubali kwamba mpangilio wao ulikuwa mbaya. “Ni kukubali kwamba tunaweza kuboresha kitu bila kukiri kwamba kilisababisha jambo tusilolijua,” Amina alisema. Hatua hiyo ndogo ilikuwa ya kwanza kubadilisha duka kutokana na tukio, lakini haikubadilisha rekodi iliyohifadhiwa.
Wakati duka lilipofunguliwa tena, Amina aliwaambia wafanyakazi wasifute footage nyingine ya siku hiyo kwa ratiba ya kawaida ya mfumo mpaka Muriuki athibitishe nakala ya hifadhi. Hakutaka kuhifadhi maisha ya wateja milele, kwa hiyo waliweka muda maalum wa preservation na kusudi lake. Hatua hiyo ilifanya Amina atambue kwamba hata kujilinda kuna mipaka: rekodi inaweza kuwa muhimu bila kuwa ruhusa ya kukusanya kila kitu kuhusu watu waliopita dukani.
Rekodi ilikuwa salama, lakini ndani yake kulikuwa na pengo ambalo kila mtu angeweza kulijaza kwa hofu yake mwenyewe.
#