Sauti ya muuguzi haikubadilika aliposema Mzee Baraka alikuwa amefariki. Ndiyo iliyomfanya Amina aamini. Hakukuwa na muziki wa huzuni, hakuna maneno makubwa; kulikuwa na ombi la kuthibitisha muda wa simu, jina la duka na kwamba ambulensi ilikuwa imemchukua akiwa hai.
Amina alikaa kwenye kiti cha mapokezi huku Salma akifunga pazia la mbele. “Amefariki,” alisema baada ya kukata simu.
Salma aliweka mkono mdomoni. “Yule mzee?”
Amina aliitikia. Kwa ghafla kila kitu alichokuwa amefanya kilianza kurudi kama orodha inayotaka kuhukumiwa: alimruhusu kukaa, alimpa maji, alingoja sekunde kadhaa kabla ya kugundua amelegea, alipiga simu, alizuia watu wasimzunguke. Aliangalia simu yake. Rekodi ilionyesha simu ya dharura saa 17:42.
Juma alipofika, alimkuta bado dukani. “Twende hospitali,” alisema. “Ukikaa hapa utajiumiza kwa mawazo.”
Hawakufika mbali. Kwenye eneo la mapokezi la kituo cha afya, msichana aliyekuwa amevaa sweta nyeusi alisimama alipomsikia Amina akitaja jina la Baraka. Alikuwa Leila, mjukuu wake. Macho yake yalikuwa mekundu lakini sauti yake ilidhibitiwa.
“Wewe ndiye mwenye duka?”
Amina akasema ndiyo.
Leila alitaka kujua babu yake aliingia saa ngapi, alisema nini, alikunywa nini, alikaa muda gani. Kabla Amina hajamaliza, mwanamume mwenye mabega mapana alitoka kwenye korido. Leila akamtaja kama Kato, baba yake mdogo—mtoto mkubwa wa Baraka.
“Alianguka dukani kwako?” Kato aliuliza.
“Ndiyo.”
“Kwa muda gani kabla ya kuita ambulensi?”
“Niliita mara tu nilipoona amepoteza nguvu.”
“Hiyo ni muda gani?”
Amina alitoa simu. “Simu yangu inaonyesha 17:42.”
Leila akatazama skrini yake. “Babu alinipigia karibu 17:33. Alisema amefika sokoni.”
Kato akakunja uso. “Kama aliingia kwako kabla ya hapo, kuna dakika nyingi.”
“Aliniambia ametoka kituo cha basi. Sikumuuliza alifika saa ngapi sokoni.”
“Hukuweza kuona anaumwa?”
Amina alihisi Juma akijisogeza karibu. “Alionekana amechoka na mvua. Alipoanza kupoteza nguvu niliita msaada.”
Kato akacheka kwa uchungu. “Watu wengi husema hivyo baada ya mambo kuharibika.”
Leila alimshika mkono. “Kato, si hapa.”
“Ni wapi basi? Baba amekufa. Tunapaswa kuuliza.”
Amina angeweza kuondoka. Hakuna mtu aliyemzuia. Lakini alikumbuka jinsi Baraka alivyoshika kikombe kwa mikono miwili, na jinsi alivyosema mvua imemshinda. “Nitakutana nanyi kesho,” alisema. “Tutafungua rekodi ya kamera mbele ya msimamizi wa jengo. Salma pia atasema alichokiona. Sitaki mtu yeyote ategemee kumbukumbu yangu peke yake.”
Kato alimtazama kana kwamba hakutarajia jibu hilo. “Na kama video inaonyesha mlikaa mkitazama?”
“Basi tutaona.”
Juma alimbana mkono Amina, ishara ya kuondoka. Lakini muuguzi wa mapokezi aliwaita kabla hawajatoka. Alikuwa na fomu ya taarifa ya tukio na aliomba jina la mtu aliyepiga simu ya dharura. Amina alitoa maelezo yake tena. Muuguzi hakutoa sababu ya kifo wala kubashiri. Alisema tu walikuwa wakikusanya mpangilio wa muda ya kufikishwa hospitalini.
Neno hilo—mpangilio wa muda—likamfanya Amina ashikilie ukweli mdogo aliokuwa nao. Saa ya simu. Wakati ambulensi ilipofika. Jina lake kwenye rekodi. Hizo zilikuwa tofauti na maoni.
Waliporudi nyumbani, Juma aliweka chai mezani. “Usiende peke yako kesho.”
“Ni duka langu.”
“Ndiyo maana.”
Amina akatizama mvuke wa chai. “Kato ana huzuni.”
“Na hasira.”
“Hasira si ushahidi.”
“Lakini inaweza kuwa shida.”
Simu ya Amina ikatetemeka. Ujumbe kutoka namba ya Leila: *Asante kwa kukubali kuonyesha rekodi. Samahani kwa jinsi tulivyoongea.*
Dakika mbili baadaye ujumbe mwingine ukaingia kutoka namba tofauti. Hakukuwa na salamu.
*Familia inataka ujibu kwa kuchelewa kuita msaada. Tunataka mkutane na mpatanishi kabla mambo hayajaenda mbali.*
Amina alimwonyesha Juma.
“Hiyo ni namba ya nani?”
“Sijui.”
Juma alisoma tena. “Wanasema ‘kabla mambo hayajaenda mbali’. Hiyo tayari ni tishio.”
“Au hofu.”
“Unaendelea kuwapa faida ya shaka.”
Amina akamwangalia. “Nataka ukweli kabla ya kuita kila mtu adui.”
Usiku hakulala. Aliandika kila alichokumbuka kwa mpangilio: mvua ilianza; Baraka akaomba kukaa; maji; kichwa kilishuka; kikombe kikaanguka; simu 17:42; ambulensi. Kisha akaacha nafasi pale ambapo hakujua dakika. Hakujaza kwa makisio.
Asubuhi, kabla hajafungua duka, ujumbe wa tatu uliwasili. Safari hii ulikuwa kutoka Kato mwenyewe.
*Tunataka kujua kwa nini simu ilipigwa baada ya 17:40. Baba yangu hakuwa mtu wa kupoteza fahamu bila kuonyesha dalili. Kama hamkumsaidia mapema, lazima muwajibike.*
Amina alisoma sentensi ya mwisho mara mbili. Jana jina lake lilikuwa jina la mtu aliyekuwa karibu na Baraka. Sasa lilikuwa limefungwa kwenye dai.
Aliweka simu mfukoni na kufungua mlango wa duka.
Juma alipendekeza waombe hospitali waandike kila kitu walichojua, lakini Amina alikataa kugeuza mapokezi kuwa sehemu ya mabishano. Muuguzi alikuwa amewaambia wazi kwamba taarifa ya kitabibu ingeshughulikiwa na familia na wahudumu wanaohusika. Amina aliandika tu jina la kituo, muda wa simu ya taarifa na jina la mtu aliyethibitisha kwamba ambulensi ilifika. Hilo lilimkasirisha Juma, ambaye alitaka kitu cha kuwakinga mara moja. “Kinga ya haraka inaweza kuwa hadithi nyingine,” Amina alisema.
Walipokuwa wakiondoka hospitalini, Leila aliwafuata mpaka nje. Alimwambia Amina kwamba babu yake alikuwa mtu wa kukataa kuonekana dhaifu; mara nyingi angesema yuko sawa hata akiwa amechoka. Kato alipomsikia, alimwambia asianze “kumtengenezea maelezo” kabla familia haijajua kilichotokea. Amina hakuchukua upande. Aliandika baadaye kwamba tabia ya Baraka ya kupunguza malalamiko ilikuwa taarifa ya familia, si uthibitisho wa hali yake siku hiyo.
Nyumbani, badala ya kutuma ujumbe wa kujitetea kwa kundi la biashara, Amina alimwomba Salma ahifadhi ratiba ya wateja ya jioni. Risiti, muda wa kufunga na kumbukumbu za kawaida zilibaki kama zilivyokuwa. Hakuna aliyebadili rekodi ili ionekane nadhifu. Hilo lilimpa utulivu mdogo: hata kama kumbukumbu zao zingebadilika kwa mshtuko, duka lilikuwa na alama za kawaida za siku ambazo hazikujua kwamba zingekuja kuulizwa.
Kabla ya kulala, Amina alimpigia Salma ili kuhakikisha maelezo yao hayakuwa yameanza kuungana kwa kurudiana maneno. Salma alimwambia jambo moja Amina alikuwa amesahau: baada ya kupiga simu, Amina aliuliza mhudumu kama amhamishe Baraka kutoka kwenye kiti, na aliambiwa asimlazimishe kusimama. Amina akaongeza hilo kwenye daftari lakini akaandika pembeni, *kumbukumbu ya Salma—ihakikiwe na call record ikiwa ipo*. Hakuwa tayari kuifanya fact kamili kwa sababu tu ilimsaidia. Kitendo hicho kilimpa nidhamu ambayo angeihitaji siku zilizofuata: taarifa inayopendeza bado inahitaji chanzo.
Madai ya kwanza yalikuwa yamefika.
#