Miezi mitatu baadaye, Juma na Rehema walisimama mbele ya nyumba ndogo ambayo agenti alikuwa ameonyesha kama “nafasi ya mwisho”. Bei ilikuwa imeshuka kwa sababu mwenye nyumba alitaka kuuza haraka. Agent alizungumza kuhusu watu wengine waliokuwa tayari kutoa amana.
“Mkitoa uamuzi leo, nitawapunguzia kiasi fulani,” alisema.
Juma alishika simu yenye taarifa ya deni na daftari la pamoja. Rehema alikuwa na faili la bluu. Kwa muda mfupi, nyumba hiyo ilionekana kama nafasi ya kufuta aibu ya kuchelewa kwao. Walimuona jirani akipita na mtoto, wakasikia sauti ya maji kwenye bomba, na wakaona chumba ambacho kingekuwa cha mtoto wao.
“Amana inahitaji kiasi gani?” Rehema aliuliza.
Agent akataja namba. Juma alifungua taarifa ya akiba. Pesa iliyokuwepo ilitosha amana, lakini baada ya hapo wangekuwa hawajafikisha kiwango cha dharura walichokubaliana kwenye daftari. Deni lilikuwa linapungua kwa mpango, lakini si kwa kasi ambayo ilifanya nyumba iwe salama.
“Mngeweza kukopa tofauti iliyobaki,” agent alisema. “Hii nafasi haitakaa sokoni.”
Juma alihisi maneno hayo yakigusa hofu ile ile ya zamani. Nafasi ya mwisho. Leo tu. Watu wengine. Alikuwa amesikia sauti hiyo kabla.
Rehema hakumwangalia ili amzuie. Alisubiri Juma aangalie namba.
Juma akasema, “Tukitoa amana leo, tutabaki na buffer ya chini ya kiwango chetu.”
Agent alitikisa kichwa. “Mnaweza kujenga upya baadaye.”
“Na deni?”
“Deni hilo litaendelea na malipo yenu.”
Juma alifungua ratiba ya mkopo. Malipo ya mwezi yaliyobaki, gharama za chakula, ada na akiba ya dharura vilionekana kwenye skrini. Hakuhitaji Rehema kumwambia jibu. Alikuwa ameliandika kwenye daftari miezi mitatu iliyopita.
“Hatutanunua leo,” alisema.
Agent alishangaa. “Lakini bei hii—”
“Ni nzuri. Lakini si salama kwa sisi sasa.”
Rehema akamgeukia. “Kwa hiyo nyumba?”
“Ndiyo. Lakini si kesho kwa sababu tunaogopa kuonekana tumechelewa.”
Agent alijaribu kuwaonyesha nyumba nyingine, lakini Juma hakubadilisha uamuzi. Waliondoka bila kusaini. Hawakuwa wamepata ushindi wa bei, wala ahadi kwamba nyumba hiyo ingesubiri. Walikuwa wamepoteza nafasi ambayo iliwavutia sana.
Njiani kurudi, Rehema aliuliza kama Juma alikuwa amekata tamaa.
“Ndiyo,” alisema. “Lakini si kwa sababu tumechagua vibaya.”
“Unajua tofauti hiyo?”
“Zamani ningesema nimekosa nafasi. Leo najua tumechagua kutokuficha deni kwa ajili ya picha ya mafanikio.”
Walipofika nyumbani, Juma alifungua daftari. Walikagua malipo ya deni ya miezi mitatu. Zilikuwa zimepungua kidogo, na akiba ya dharura ilikuwa imeongezeka kwa kiasi kidogo. Hakuna marejesho ya broker yaliyokuwa yameingizwa kwenye hesabu. Malalamiko yao bado yalikuwa yakisubiri majibu.
Rehema aliuliza, “Kama marejesho yatakuja?”
“Tutaamua tukiwa tumejua chanzo na masharti. Hatutayahesabu kabla.”
“Na kama hayakuja?”
“Tutaendelea na mpango huu.”
Juma alitazama faili la nyumba. Rangi yake ya bluu ilikuwa imefifia kwenye kona, lakini haikuwa imepasuka. Ndani kulikuwa na karatasi ya kwanza ya bajeti, yenye namba ambazo zamani alitaka kuzificha. Sasa aliiweka kando ya daftari jipya.
“Kuna siku nilidhani nitakuthibitishia kwamba ninaweza kutatua kila kitu,” alisema.
Rehema akakaa kwenye kiti. “Sikutaka uwe mtu anayetatua kila kitu. Nilitaka nisilazimike kugundua matatizo yetu baada ya mtu mwingine kuyataja.”
Juma akakubali. “Bado kuna mambo unayoweza kuyagundua.”
“Ndiyo. Lakini sasa nina nafasi ya kuuliza kabla hayajawa shimo.”
Simu yake ilitoa ujumbe kutoka kwa afisa wa malalamiko. Kulikuwa na ombi la nyaraka za ziada: uthibitisho wa malipo ya kwanza, mawasiliano ya Amina, na nakala ya ofa ya marejesho. Juma hakuficha ujumbe huo. Aliufungua mbele ya Rehema na kuandika tarehe ya mwisho ya kuwasilisha.
Walikaa pamoja kupanga nyaraka. Amina alikuwa ametuma maelezo yake mapya, lakini kulikuwa na sehemu ambazo bado hazikuwa na tarehe. Juma alimwandikia kwamba asiongeze kumbukumbu ambayo hakuwa na uhakika nayo. Amina akajibu kwamba angeomba nakala kutoka benki badala ya kukisia.
Hilo lilikuwa jambo dogo, lakini lilimfanya Juma atabasamu.
“Kwa nini unatabasamu?” Rehema aliuliza.
“Kwa sababu hakuna mtu anayekimbilia kuifanya hadithi ionekane vizuri.”
“Usiifanye kuwa mwisho wa yote.”
“Sifanyi. Ninaona tu hatua.”
Kabla hawajaandaa chakula, Juma alifungua taarifa ya benki ya mwezi wa tatu. Alikuwa ameiweka kwenye folda moja na taarifa ya mkopo, si kwenye simu yake peke yake. Rehema akasogeza kiti karibu.
“Tuangalie tulichokubaliana,” alisema.
Juma akaonyesha malipo yaliyotumwa kila wiki. Kiasi hakikuwa kikubwa, lakini tarehe zote zilikuwa zimezingatia ratiba mpya. Hakukuwa na malipo ya ziada yaliyotumwa kwa hasira, wala mkopo wa haraka uliotumika kuziba pengo la mwezi uliopita. Rehema akalinganisha namba hizo na daftari jipya.
“Gharama ya deni bado ni kubwa,” alisema.
“Najua.”
“Na hii si ushahidi kwamba kila kitu kimekwisha.”
“Najua pia.”
Alifungua barua kutoka kwa afisa wa malalamiko. Haikuwa ahadi ya marejesho. Afisa aliomba waongeze taarifa ya akaunti iliyotumiwa kutuma ofa ya nusu ya fedha na maelezo ya muda ambao ujumbe ulifika. Juma akaandika tarehe ya mwisho kwenye ukurasa wa daftari. Kisha akapiga picha ya kila ukurasa, akamtumia Rehema, na kuweka nakala kwenye hifadhi ambayo wote wangeweza kuifikia.
Rehema akasema, “Ulikuwa unaweza kunitumia jibu fupi tu.”
“Jibu fupi ndilo lililonifikisha hapa.”
Alikaa kimya kwa muda. Hakukuwa na ushindi wa ghafla ulioweza kufanya miezi iliyopita ipotee. Lakini sasa namba hazikuwa siri, na kila uamuzi ulikuwa na nafasi ya kuulizwa kabla haujawa mzigo wa mtu mmoja.
Jioni ilipoingia, Juma alifunga faili la malalamiko, kisha akafungua faili la nyumba. Hakukuwa na tarehe mpya ya kutazama nyumba nyingine. Waliweka moja baada ya miezi miwili, ikiwa kiwango cha dharura kingefikiwa na deni likaendelea kupungua.
Rehema alisogeza faili la bluu kwake. “Fungua.”
Juma akafungua.
“Safari hii tunaisoma pamoja,” alisema Rehema.
Juma hakusema kwamba nyumba yao itapatikana kesho. Hakusema kwamba trust ilikuwa imerudi kabisa. Alifungua ukurasa wa bajeti, akaweka simu katikati ya meza, na kuanza kusoma kila mstari pamoja naye.
Kesho ya benki haikujua kila kitu. Lakini wao walijua wanachopaswa kufanya leo.