“Haingii hapa,” Mariam alisema.
Kassim alikuwa bado amesimama na spanner mkononi. “Nilimwambia hivyo.”
“Na?”
“Akasema kama sina kitu cha kuficha, kwa nini nakataa.”
Tunu alihisi maneno yakimkalia kifuani. Hakuwa ameiba chochote. Hakuwahi hata kufika gereji ya Kassim tangu arudi. Lakini sasa nyumba nzima ilionekana kama eneo la ushahidi.
“Niache,” alisema. “Aje aangalie.”
Kassim akamgeukia. “Hapana.”
“Ukifukuzwa kwa sababu yangu—”
“Si kwa sababu yako.”
“Anazungumza kuhusu mimi.”
“Anazungumza ujinga kuhusu wewe.”
“Tofauti hiyo hailipi mshahara.”
Kassim akapiga spanner mezani. “Basi nifanye nini? Nimlete mtu hapa afungue begi lako tena? Baada ya jana yote?”
Mariam alikaa kimya. Maneno hayo yalimgusa pia.
Tunu akasema, “Sitaki upoteze kazi.”
“Na mimi sitaki uishi kama kila mtu akisema umeiba lazima uthibitishe hujaiba.”
Kwa mara ya kwanza, Kassim hakuwa akimlinda kwa sababu Mariam alimwambia. Alikuwa amekasirika kwa niaba yake.
Kesho yake Mariam alienda na Kassim gereji, lakini alikubali kubaki nje hadi Kassim amwite. Tunu alikuwa shuleni, lakini akili yake ilikaa kwenye sauti za chuma na mafuta ambazo alijua kutoka kwenye nguo za Kassim.
Boss wa Kassim aliitwa Bwana Salim. Alikuwa na gereji ndogo yenye mafundi wanne na apprentices wawili. Kassim alimkuta akihesabu socket set.
“Umesema unataka kuangalia box yangu,” Kassim alisema.
Salim akainua macho. “Ndiyo. Siyo wewe tu. Tunataka nidhamu.”
“Umesema kwa sababu ya mtu ninayeishi naye.”
“Usichukue personal. Mtaa una mambo.”
“Box iko hapa. Angalia vifaa vya gereji. Lakini hakuna mtu atakuja nyumbani kwetu.”
Salim akakunja uso. “Kassim, mimi nakupa kazi.”
“Na mimi nafanya kazi.”
“Unaanza kunifundisha?”
“Hapana. Ninasema box ya tools ni ya kazi. Nyumba yangu si sehemu ya inspection.”
Salim akacheka. “Huyo msichana amekufundisha maneno?”
Kassim alihisi hasira ikipanda. Akakumbuka Tunu akisema kwamba kila kosa lake lilikuwa likigeuzwa kuwa tabia. Hakutaka kufanya jambo lile lile kwa Salim.
“Una kitu kilichopotea?” aliuliza.
Salim hakujibu.
“Kuna kifaa kimepotea?”
“Hapana.”
“Kuna mtu ameniona nikichukua kitu?”
“Hapana.”
“Basi ukague box kwa inventory. Usitumie Tunu kama sababu.”
Fundi mmoja aliyekuwa chini ya pikipiki aliacha ratchet yake kwa sekunde. Kassim aliona amesikia. Aibu ilimpanda shingoni, lakini hakurudisha maneno yake. Hii haikuwa tena mabishano ya ndani ya familia; jina la Tunu lilikuwa limefika mahali ambapo hata yeye hakuwa amewahi kufika.
Mariam alisikia sehemu ya mazungumzo kutoka nje. Hakuvamia. Alisubiri.
Salim alifungua box, akalinganisha vifaa na orodha. Kila kitu kilikuwepo.
“Unaweza kwenda,” alisema.
“Kazi yangu?”
“Endelea.”
Haikuwa apology. Lakini haikuwa kufukuzwa.
Mariam na Kassim walitembea kurudi bila kuzungumza dakika kadhaa.
“Umefanya vizuri,” Mariam alisema.
“Nilikuwa naogopa.”
“Nilijua.”
“Ulikuwa unaenda kuingia?”
“Mara tatu.”
Kassim akacheka kidogo.
Shuleni, Rehema alimwita Tunu wakati wa lunch. “Nuru amenieleza kuhusu gereji kwa kifupi. Unajisikiaje?”
“Naona kila kitu kinafika kwangu hata nisipofanya.”
“Unamaanisha lawama?”
“Ndiyo. Kodi. Kazi ya Kassim. Watu wa shule.”
Rehema akachukua karatasi mbili. Kwenye moja akaandika **KITU NILICHOFANYA**. Kwenye nyingine **KITU WATU WANASEMA**.
“Ulitoka shule bila ruhusa.”
Tunu akaweka kwenye ya kwanza.
“Uliiba tools gereji?”
“Hapana.”
“Ya pili.”
“Ulimwomba Mama Pendo aongeze kodi?”
Tunu akatoa sauti ya kukasirika. “Hapana.”
“Ya pili.”
“Ulimwambia Asha atume voice note?”
“Hapana.”
“Ya pili.”
“Ulimficha Mariam kwamba ulimwona Jabi?”
Tunu akasita. “Ndiyo.”
“Ya kwanza.”
Rehema akamsukumia karatasi zote mbili. “Accountability haimaanishi kubeba kila kitu. Ukibeba hata yale ambayo si yako, hutajua nini unapaswa kurekebisha.”
Tunu alizikunja na kuziweka kwenye daftari.
Baada ya shule alirudi moja kwa moja nyumbani. Alituma ujumbe kwa Mariam akiwa getini, hata ingawa angeweza tu kuingia. Ilikuwa sehemu ya kujenga ushahidi wa kawaida.
Kassim alikuwa tayari amerudi. Alimweleza kilichotokea gereji.
“Ulikataa mtu aje?” Tunu aliuliza.
“Ndiyo.”
“Na bado una kazi?”
“Kwa leo.”
Tunu akatabasamu. “Asante.”
“Usinishukuru sana. Nilifanya kwa sababu sitaki boss ajue chumba changu kilivyo kichafu.”
Tunu akamrushia kifutio.
Jioni walikula wali na maharage. Mazungumzo yalikuwa ya kawaida hadi Mariam alipotoa daftari la zamani ambalo Tunu alikuwa amelipata siku ya kwanza.
“Nililikuta chini ya unga,” alisema. “Nilikuwa nataka kuuliza kitu.”
Jina la Tunu lilikuwa limevukwa kwa kalamu nyeusi kwenye cover.
“Ni nani alifanya?” Mariam akauliza.
Kassim aliacha kijiko.
Tunu akamwangalia.
Kassim hakukwepa.
“Mimi,” alisema.
Mariam akasema, “Kwa nini?”
Kassim alisukuma sahani mbele kidogo. “Baada ya Tunu kuondoka, kila kitu kilikuwa Tunu. Polisi, Nuru, simu, nauli ya kwenda kutafuta. Mama ulikuwa unafunga kibanda mapema. Mimi nilikuwa narudi gereji hakuna chakula, halafu nikisema kitu naambiwa dada yako hajulikani yuko wapi.”
Tunu hakusema.
“Siku moja nilihitaji daftari. Niliona hilo. Nikavuka jina kwa hasira.”
“Kwa nini hukutupa?” Tunu akauliza.
Kassim akatikisa kichwa. “Sijui.”
“Ulitaka liwe lako?”
“Labda nilitaka kitu kimoja ndani ya nyumba kisibaki chako.”
Mariam alifumba macho.
Kassim akaendelea, “Nilikuwa na hasira kwamba umeondoka na bado umechukua nafasi yote.”
Tunu alihisi maumivu, lakini hayakuwa yale aliyotarajia. Alikuwa amefikiria mtu alivuka jina kwa sababu aliamini Tunu hatarudi. Kumbe ilikuwa kwa sababu kutokuwepo kwake kulikuwa kumejaa nyumba.
“Samahani,” Kassim alisema.
Tunu akagusa mstari mweusi kwa kidole. “Sijui kama nimekusamehe bado.”
“Sawa.”
Hakumlazimisha.
Kesho yake Kassim alileta karatasi ya kahawia kutoka gereji. Aliikata kwa ukubwa wa daftari na kuifunika cover.
“Unaweza kuandika jina upya,” alisema.
Tunu akachukua kalamu.
Lakini kabla hajaandika, alimtazama Kassim.
“Kesho tunatoa boxes kwenye kona yangu.”
“Zote?”
“Zote.”
Kassim akatikisa kichwa. “Sawa.”
Tunu akaandika jina lake juu ya cover mpya kwa herufi kubwa.
TUNU BARAKA.
Mstari wa zamani ulikuwa bado chini yake, lakini haukuonekana tena.
---