Jumamosi asubuhi Kassim aliamka mapema kuliko kawaida.
Tunu alimkuta tayari ametoa box mbili kwenye kona yake. Moja ilikuwa na vipuri vya pikipiki, nyingine nguo za zamani za Mariam na sufuria zilizopinda.
“Nilisema tunafanya pamoja,” Tunu alisema.
“Nilitoa mbili tu.”
“Hizo ni mbili nilizotaka kubeba.”
“Basi zirudishe ndani halafu uzitoe.”
Tunu akamtazama kwa hasira, kisha wote wakacheka.
Mariam alikuwa kibandani. Aliwaacha wafanye bila kusimama mlangoni kutoa maelekezo. Hilo lenyewe lilikuwa aina ya mabadiliko.
Walitoa kila kitu kwenye kona: mifuko ya unga iliyokuwa tupu, kiti kilichovunjika, ndoo, maboksi ya sahani za zamani, na begi la shule la Kassim la Form Two. Chini kabisa kulikuwa na picha iliyokunjwa ya Tunu na Kassim wakiwa wadogo, wamekaa kwenye tairi la trekta karibu na ziwa.
“Ulikuwa na meno makubwa,” Kassim alisema.
“Na wewe ulikuwa na kichwa kikubwa.”
“Hiki hakijabadilika.”
Tunu akafuta vumbi kwenye picha.
Walipofika kwenye box la vipuri, Kassim akasema, “Hii ndiyo nilikuwa naweka hapa baada ya wewe kuondoka.”
“Kwa nini hapa?”
“Chumba kilikuwa tupu.”
“Haikuwa chumba tupu. Ilikuwa sehemu yangu.”
“Najua sasa.”
Tunu alikaa chini. “Ulikuwa unataka nisirudi?”
Kassim hakujibu mara moja.
“Wakati mwingine,” alisema. “Si kwa sababu nilitaka upate mabaya. Nilikuwa nataka nyumba iache kusubiri.”
Tunu alielewa zaidi kuliko alivyotaka. “Na mimi nilikuwa nafikiria mkiacha kunitafuta mtakuwa sawa.”
“Hatukuwa.”
“Najua sasa.”
Kassim akakaa upande mwingine wa box. “Mama alikuwa anaamka usiku akitazama simu. Siku moja alikwenda stendi saa kumi na moja asubuhi kwa sababu mtu alisema amekuona. Alirudi jioni bila kitu.”
Tunu hakuwahi kujua.
“Kwa nini hamkuniambia?”
“Ulikuwa wapi tukuambie?”
Swali hilo halikuwa lawama. Lilikuwa ukweli wa wakati ambao haukuwa na njia rahisi ya kurekebisha.
Tunu aliinua picha ile tena. Pembeni yake kulikuwa na alama ya maji iliyofuta sehemu ya anga. “Tukiiweka ukutani?” aliuliza.
Kassim akapandisha mabega. “Kama hutaki kunikumbusha kichwa changu.”
Tunu akaitandika juu ya crate. Hakuiweka ukutani bado. Kumiliki nafasi tena hakumaanishi lazima arudishe kila kumbukumbu mahali pake siku moja.
Walibeba box hadi chumba cha Kassim. Baada ya saa mbili, kona ya Tunu ilikuwa na godoro, crate iliyogeuzwa kuwa meza, na kiti kidogo. Ukuta ulikuwa na alama za boxes lakini ulionekana mkubwa.
Mariam aliingia akiwa na chai.
“Hapa panaonekana kama ofisi,” alisema.
“Usilete wateja,” Tunu akajibu.
Mariam akaweka vikombe. “Nina kitambaa cha zamani unaweza kuweka mezani.”
“Naweza kukitumia.”
Hakusema *nitakuwekea*. Alisema *unaweza*.
Baada ya chai Kassim alitoa earphone zake zilizovunjika.
“Ulisema unaweza kutengeneza.”
Tunu akazichukua. “Hizi zimekufa.”
“Daktari mzuri husema hivyo mbele ya mgonjwa?”
Tunu akatafuta blade ndogo, tape na waya. Kassim alikaa karibu akishikilia torch ya simu. Alipofungua sehemu ya jack, waya mmoja ulikuwa umeachia.
“Hii ni rahisi,” alisema.
“Usinitoze.”
“Nitakutoza kwa dakika.”
“Unaanza biashara?”
Tunu akasimama kidogo. “Labda.”
Kassim hakufanya uso wa hofu. “Jumamosi?”
“Ndiyo. Vitu vidogo. Si kwenda soko usiku.”
“Muulize Mama.”
“Tutazungumza wote.”
Hilo pia lilikuwa jipya: si ruhusa ya siri, si uamuzi wa hasira.
Alipomaliza, earphone moja ilitoa sauti, nyingine ikatoa mlio dhaifu.
“Half repair,” Kassim alisema.
“Half payment.”
Akamrushia sarafu ya mia tano.
Tunu akaikataa.
“Chukua. Umenifanyia kazi.”
Aliichukua, akaweka juu ya crate yake mpya. Sarafu hiyo haikuwa suluhisho la kodi. Ilikuwa ushahidi kwamba uwezo wake unaweza kuwa sehemu ya maisha bila kuwa njia ya kutoroka shule.
Mchana Nuru alipita. Aliangalia kona bila kusema “hongera” kana kwamba ilikuwa project ya msaada.
“Umeamua nini kuhusu kazi?” aliuliza.
Tunu akamweleza wazo la repairs za Jumamosi.
“Masaa?”
“Labda manne.”
“Shule?”
“Nafanya homework kwanza.”
“Mariam?”
“Bado.”
Nuru akatikisa kichwa. “Basi liweke kwenye mazungumzo, si siri.”
Tunu akajua alikuwa sahihi.
Jioni Mariam alikubali kwa masharti: hakuna vifaa visivyojulikana vilivyoletwa usiku, hakuna kwenda kwa wateja peke yake mbali, na pesa zigawanywe kati ya akiba ndogo na matumizi yake. Tunu akaomba sharti la nne: Mariam asichukue pesa zake bila kumuuliza hata kama kodi imekuwa ngumu.
Mariam aliumia kidogo kusikia hilo, lakini akasema, “Sawa.”
Kassim akaongeza, “Na mimi nataka discount.”
“Hilo limekataliwa.”
Walicheka.
Jumatatu, Tunu aliingia shule akiwa na daftari lenye cover mpya. Asha aliona jina.
“Umebadilisha?”
“Cover tu.”
Asha hakutaka historia yake. “Nzuri.”
Kipindi cha kwanza kilipita kawaida. Cha pili pia. Wakati wa lunch, Rehema alimwita ofisini.
“Kuna jambo nataka nikueleze kabla hujalisikia kwa mtu mwingine,” alisema.
Tunu akaketi.
“Bwana Omari amepokea ombi kutoka kwa kamati ya shule. Wiki ijayo kuna assembly kuhusu mahudhurio na wanafunzi wanaorudi baada ya kukosa muda mrefu.”
Tunu alihisi tumbo likikaza. “Na?”
“Wanataka uzungumze.”
“Kuhusu nini?”
Rehema hakuficha. “Kuhusu maisha yako ulipokuwa nje na jinsi ulivyorudi.”
Tunu akacheka mara moja, bila furaha. “Wameuliza mimi?”
“Bado. Omari aliniambia kwanza.”
“Kwa nini wanataka hivyo?”
“Wanasema inaweza kuwa inspirational.”
Tunu akatazama daftari lake. Jina lake jipya lilikuwa limeandikwa kwa mkono wake mwenyewe.
“Watu walieneza voice note,” alisema. “Walimu walikubali mipaka yangu. Sasa wanataka nisimame mbele ya shule yote niwaambie kila kitu?”
“Ndiyo maana nimekuambia kabla.”
“Na nikisema hapana?”
Rehema akasema, “Basi ni hapana.”
Tunu hakupumua vizuri hadi aliposikia maneno hayo.
Lakini mlango ukafunguliwa. Omari alikuwa amesimama nje na karatasi ya ratiba ya assembly.
“Vizuri umempata,” alisema. “Tunu, hii ni nafasi nzuri sana. Wanafunzi wengine wanaweza kujifunza kutokana na hadithi yako.”
Tunu akafunga daftari.
“Hadithi yangu,” alisema, “si somo lenu bila kuniuliza.”
---