Neema aliamua kumtafuta Rehema baada ya kazi ya asubuhi, lakini hakutaka kumvamia kwenye kibanda cha chai mbele ya majirani. Aliandika ujumbe mfupi na kutuma: “Naomba tukutane kituo cha basi. Sitaki uingie kwenye ugomvi. Nina swali moja tu kuhusu mita.” Rehema alijibu baada ya dakika kumi, “Njoo wakati basi la saa kumi linaondoka.”
Kituo cha basi cha Mtoni kilijaa harufu ya vumbi, mafuta na mahindi yaliyochemshwa. Neema alifika mapema akiwa amebeba bahasha ya risiti alizokuwa amezitoa kwenye daftari lake. Aliweka bahasha ndani ya mkoba, si mkononi, ili mtu yeyote asidhani amekuja na kesi iliyokamilika. Rehema alishuka kwenye boda, akamlipa dereva na kutazama nyuma kabla ya kumkaribia.
“Ungeweza kuniuliza jana,” Rehema alisema.
“Jana nilikuwa bado mbele ya kufuli.”
Rehema akasugua mikono. “Mosi aliniuliza nisizungumze.”
“Sikuombi umshambulie. Nataka kujua nani alifanya matengenezo ya mita na lini.”
Rehema akatazama mabasi yakipita. “Hilo ndilo swali moja?”
“Ndilo la kwanza.”
Rehema hakutabasamu, lakini aliendelea kutembea naye hadi kwenye benchi la saruji nyuma ya kituo. Alifungua simu yake na kutafuta ujumbe wa zamani. Kwenye skrini kulikuwa na picha ya mita yenye namba nyeusi iliyopigwa ukutani. Tarehe ilionekana juu ya picha: siku ileile Neema alikuwa ametuma pesa za fundi wa umeme.
“Hii ulipiga mwenyewe?” Neema aliuliza.
“Nilipiga kwa sababu wapangaji walilalamika bili ilikuwa imepanda. Mosi alisema mita mpya ilikuwa sahihi. Mama yako alisema tusigombane mbele ya watu.”
“Mita ilibadilishwa lini?”
“Siku mbili baada ya picha hii.”
Neema alifungua risiti moja. “Hii ni pesa ya kubadilisha nyaya, si mita.”
“Mosi alitumia sehemu yake kwa fundi mwingine. Sikujua kama kulikuwa na pesa yako pia.”
Neema hakumwambia kwamba mara nyingi alituma pesa bila kuandika maelezo marefu kwa sababu Mama Asha hakupenda kuonekana anaomba. Aligeuza risiti kwenye mwanga na kuangalia tarehe. Namba ya mita kwenye risiti haikufanana kabisa na ile kwenye picha.
“Kwanini hukuniambia?”
“Nilikuambia wakati huo, lakini ulikuwa mjini kwenye oda. Nilimtumia Mama picha.”
“Mama aliihifadhi?”
Rehema akabonyeza skrini. “Sijui. Ujumbe wangu unaonyesha ulisomwa.”
Basi lilipopiga honi, watu waliokuwa kwenye benchi waliinuka. Rehema aliifunga simu yake haraka. “Neema, sitaki Mosi aseme nilikusaliti. Yeye alinikopesha pesa wakati mume wangu alipougua.”
Neema aliweka mkono juu ya mkoba wake. “Kumshukuru mtu si lazima ufiche tarehe ya mita.”
“Mambo ya familia hayakai kama hesabu za duka.”
“Lakini mtu akilipa, umeme unaingia. Mtu akibadilisha mita, namba inabadilika. Ukweli mdogo unaweza kutusaidia tusimwite mtu mwizi kabla ya kujua kila kitu.”
Rehema alikaa tena. Aliifungua picha kwa ukubwa na kumtumia Neema, si kwa sababu alikuwa ameamua upande, bali kwa sababu alichoka kuilinda peke yake. Neema aliipokea na kuihifadhi kwenye folda iliyoitwa “mita,” kisha akamwomba Rehema aandike tarehe chini yake kwa mkono.
“Kwa nini?” Rehema aliuliza.
“Simu inaweza kupotea. Kumbukumbu ya mtu inahitaji kusimama pamoja na picha.”
Rehema alitoa kalamu. Kabla hajaandika, dereva wa boda aliyekuwa akisubiri karibu alisogea.
“Mnaongea kuhusu mita ya nyumba ya Mama Asha?” aliuliza.
Neema akamtazama Rehema. Rehema akatikisa kichwa kwamba huyo mtu angeweza kuzungumza.
“Nilisafirisha fundi siku ile,” dereva alisema. “Sikujua kazi, lakini nilibeba sanduku la namba mpya. Mosi alikuwa naye. Mwanamke mmoja alikuwepo pia, lakini alikaa ndani.”
“Mama Asha?” Neema aliuliza.
“Sikujua jina. Alikuwa ameshika kikapu cha dawa.”
Neema aliandika bila kumkatiza. Dereva alikumbuka kuwa safari ililipwa na Mosi kwa noti mbili, kisha akakumbuka kwamba mtu aliyekuwa ndani alitoka na kuomba fundi asipige picha. Kumbukumbu yake haikuwa hati, lakini iliwasha taa kwenye muda ambao Neema hakuujua.
Rehema akamwambia dereva asitumie jina lake popote bila ruhusa. Dereva akakubali na kuondoka kwenye foleni. Neema alihisi ushahidi ukitoka ndani ya familia na kuingia kwenye mikono ya watu waliokuwa wameishi karibu na nyumba hiyo. Hilo lilimsaidia, lakini pia lilimwogopesha. Kila mtu aliyemfuata angeweza kubeba mzigo wa mgogoro.
Aliporudi kwenye mkoba, aligundua picha aliyotumiwa haikuwa moja tu. Kulikuwa na picha ya pili iliyokuwa imetumwa lakini haikufunguka. Rehema aliifungua tena. Picha hiyo ilionyesha ukuta wa mita ukiwa umefutwa kwa kitambaa, na namba yake ya zamani ikiwa bado inaonekana chini ya uchafu.
“Hii ndiyo maana nilikuita,” Rehema alisema. “Sikujua kama namba hiyo itakuwa muhimu.”
Neema akavuta pumzi. Mita haikuwa ufunguo wa umiliki, lakini ilikuwa kipande cha wakati. Alihifadhi picha zote mbili, akamshukuru Rehema na kukataa kutoa nakala kwa watu wengine bila kuuliza kwanza.
Alipoondoka kituoni, ujumbe kutoka kwa Mosi uliingia: “Usiwafuatilie majirani. Hili ni jambo letu.”
Neema aliusoma, hakujibu. Kwenye skrini yake kulikuwa na namba ya mita ya zamani, tarehe ya malipo yake, na picha iliyofichua kwamba mtu fulani alikuwa amefuta ushahidi kabla ya kufuli jipya kuwekwa. Mtoni ilikuwa imeanza kuzungumza, lakini namba iliyofutwa ilikuwa bado haijasema ilifutwa na nani. Rehema alimuuliza Neema kama angeweza kulipa nauli ya kurudi kwao. Neema akatoa noti ndogo, lakini Rehema akakataa nusu yake. “Usinifanye shahidi wa bure,” alisema kwa utani uliokuwa na huzuni. “Nimeona watu wakigombana kwa risiti, halafu wakasahau mtu aliyelipa alikuwa akitaka nyumba ibaki na watu wake.” Neema akacheka kidogo, kwa mara ya kwanza tangu mazishi. Kicheko hicho hakikuondoa maumivu, lakini kilimkumbusha kwamba ushahidi si namba tu; ni kumbukumbu za watu wenye hofu, mahusiano na mipaka. Alipofika kwenye kona ya soko, Neema alifungua daftari na kuandika majina ya watu waliokuwa tayari kuzungumza. Kisha akafunga ukurasa huo na kuandika upande wa pili: “Usiwaweke kwenye hatari.” Alijua tofauti kati ya ushahidi na kuwinda watu ilikuwa ndogo sana, na alitaka kubaki upande ambao Mama Asha angeutambua.
Picha nyingine ilionyesha namba ya mita iliyokuwa imefutwa.
---