Kliniki ya Kijani ilikuwa na ukuta wa rangi ya njano uliokuwa umefifia na benchi refu lililokuwa limebeba watu waliokuja na bahasha za dawa. Neema alifika asubuhi akiwa na karatasi aliyoiandika kutoka kwenye simu ya bluu. Hakubeba simu yenyewe. Alijua Bi Zuri, mhudumu wa kliniki, angehitaji kuona heshima kabla ya kuona swali.
Bi Zuri alimtambua mara moja. “Pole, mwanangu. Mama yako alikuwa akija hapa bila kupenda watu wengi wajue.”
“Nimekuja kuuliza kuhusu tarehe moja tu.”
Bi Zuri akafunga faili alilokuwa ameshika. “Tarehe gani?”
Neema akamwonyesha tarehe ya hati ya uhamisho iliyoandikwa kwenye picha ya risiti. “Ilikuwa karibu na siku ambazo Mama alikuja hapa?”
“Hilo naweza kuthibitisha kama rekodi inaruhusu.”
“Sitaki jina la ugonjwa, dawa, au maelezo ya afya. Nataka tu kujua kama alikuwa katika ratiba ya kliniki na kama aliweza kuelewa mazungumzo marefu.”
Bi Zuri alimtazama kwa muda. “Hilo la pili si kazi yangu kulisema. Mimi si shahidi wa akili ya mtu.”
Neema akatikisa kichwa. “Nimeelewa. Naomba tarehe tu na kama alikuja na mtu.”
Mosi alionekana upande wa pili wa ukumbi. Alikuwa amesimama karibu na dirisha, akizungumza na mwanamume aliyebeba mfuko wa dawa. Neema hakutaka aone kwamba swali lake lilikuwa limetayarishwa. Bi Zuri alifungua kabati dogo, akatoa bahasha nyeupe na kuanza kutafuta.
“Mama yako alikuja siku hii,” alisema, akigusa mstari wa kalenda. “Kuna ziara nyingine siku tatu baadaye.”
“Mosi alikuwa naye?”
“Kwenye ziara ya kwanza, alikuwa. Ya pili, hakukuwa na jina la msindikizaji kwenye sehemu ninayoweza kutoa.”
Neema aliandika. “Hati iliandikwa siku ya pili baada ya ziara ya kwanza.”
Bi Zuri alisogeza bahasha karibu naye. “Neema, ukitumia afya ya mama yako kumvunjia mtu heshima, utapoteza kitu ambacho huwezi kukirudisha.”
“Ninaogopa kufanya hivyo. Ndio maana nimekuomba kidogo.”
Mosi alimpigia simu mtu, sauti yake ikasikika kwenye ukumbi. “Neema, wewe umefika hapa kwa nini?”
Neema hakumgeukia. “Nimekuja kuuliza rekodi kwa njia ya heshima.”
“Kliniki si ofisi ya ardhi.”
“Najua.”
Bi Zuri akamkabidhi karatasi ndogo yenye tarehe za ziara na saini yake, bila maelezo ya ugonjwa. “Hii ndiyo mipaka ninayoweza kuweka.”
Neema aliipokea kwa mikono miwili. “Asante.”
Mosi akakaribia. Uso wake ulikuwa umejaa hasira iliyochanganyika na wasiwasi. “Hii ndiyo njia yako? Kumfanyia Mama uchunguzi wa marehemu?”
“Nimeomba tarehe tu.”
“Utakusanya kila kitu ili kusema mimi nilimlazimisha.”
Neema alitazama bahasha, si Mosi. “Bado sijasema hivyo.”
Maneno hayo yalimfanya Mosi anyamaze. Alikuwa ametayarisha kujibu shtaka ambalo Neema hakuwa amelitoa. Bi Zuri akawaambia watu waliokuwa wakisubiri wasonge upande wa pili wa ukumbi. Neema alihisi aibu, lakini hakutumia aibu hiyo kugeuza Mosi kuwa adui wa watu wote.
“Ulikuwa naye siku hiyo?” Neema aliuliza.
Mosi alikunja vidole. “Nilikuwa nikimpeleka.”
“Na siku ya hati?”
“Sikumbuki.”
“Tarehe imeandikwa.”
“Huzuni haikupi haki ya kuniuliza kama polisi.”
Neema alifunga karatasi ndani ya bahasha yake. “Sikuulizi kama polisi. Nakuuliza kama mtu aliyekuwa karibu na Mama.”
Mosi akapunguza sauti. “Mama alitaka nisiondoke. Utaelewa hilo ukiacha hesabu zako kwa dakika moja.”
Neema alitaka kumjibu kwamba hesabu hizo ndizo zilimfanya Mama apate matibabu, lakini alikumbuka daftari la malipo lililoonyesha Mosi naye alilipa baadhi ya kliniki. Akasema tu, “Nitajua baada ya kuunganisha tarehe zote.”
Mosi aliondoka bila kuaga. Bi Zuri alimsubiri mpaka mlango ufunge.
“Neema,” alisema, “kuna jambo moja. Angalia jina la shahidi wa pili kwenye hati, si saini yake tu. Watu huangalia wino, lakini wakati mwingine jina ndilo linapotea.”
Neema aliandika sentensi hiyo. “Umeona nini?”
“Sijasema nimeona. Nimesema uangalie.”
Alipotoka kliniki, mvua ndogo ilikuwa imeanza. Neema alifunika bahasha chini ya shuka lake na kutembea hadi kituo cha basi. Kwenye simu yake, ujumbe kutoka kwa Mosi ulikuwa umeingia: “Usimhusishe Bi Zuri.”
Neema alifuta jibu la hasira alilokuwa ameandika. Badala yake, alihifadhi ujumbe huo katika daftari na kuweka alama ya swali pembeni. Kisha akafungua bahasha ya kliniki tena na kusoma tarehe mbili. Mosi alikuwa amekuwepo karibu na kipindi cha kusainiwa, lakini karatasi hiyo haikusema kama Mama alielewa hati. Jibu lilikuwa bado mbali, na mipaka ya Bi Zuri ilikuwa imemfundisha Neema kwamba ukweli mwingine unapaswa kutafutwa bila kuumiza mgonjwa aliyekwishaondoka. Neema alikaa chini ya mti wa embe nje ya kliniki na akapanga karatasi zake kwa mpangilio wa tarehe. Hakuwa amepata jibu la kama Mama alisukumwa kusaini, lakini alikuwa amepata mipaka ya kile angeweza kusema kwa uaminifu. Hilo lilikuwa jambo gumu kuliko kupata uvumi. Alijua angeweza kumwambia ukoo kwamba Mama alikuwa kliniki karibu na siku ya hati, lakini asingeweza kumtangaza Mosi kuwa mnyanyasaji bila ushahidi wa mazungumzo, sauti au shahidi. Kwenye daftari, aliandika safu mbili: “kile ninachojua” na “kile ninachodhani.” Safu ya pili ilikuwa ndefu, na hiyo ilimfanya aogope. Alipokuwa akisubiri daladala, alipokea simu ya Mariam. “Mosi amekuja kuuliza kama umechukua bahasha yoyote,” shangazi alisema.
“Ulimwambia nini?”
“Nilimwambia wewe ni mtu mzima na unajua kubeba karatasi zako.”
Neema akatabasamu kidogo. “Usimruhusu akuchokoze.”
“Sijachokozeka. Lakini chumba chako kina vitu vingi sasa.”
“Nitavipanga.”
Alipokata simu, Neema aliangalia bahasha ya kliniki. Mosi hakujua yaliyomo, lakini hofu yake ilikuwa tayari imeanza kutembea nyumba kwa nyumba. Neema akaiweka bahasha ndani ya daftari, akijua siri ikiwekwa mahali pamoja na malipo inaweza kuonekana kama njama. Alipaswa kutenganisha rekodi za afya na madai ya umiliki, hata kama moyo wake ulitaka kuzifunga pamoja. Akaandika tarehe ya mazungumzo yake na Bi Zuri pembeni, akiahidi kutorudia maneno yasiyothibitishwa. Alikumbuka: rekodi sahihi ilipaswa kubeba huzuni bila kuigeuza kuwa silaha.
Bi Zuri aliuliza kama Neema alikuwa ameona sahihi ya shahidi wa pili.
---