Chumba cha review kilikuwa kidogo kuliko chumba cha HR, lakini meza yake ilikuwa ndefu na katikati kulikuwa na vifaa vya kurekodia. Biko, reviewer wa kampuni, aliweka kurasa tatu za complaint mbele yake. Bi Naliaka alikaa pembeni, Neema akiwa nyuma kama shahidi wa utaratibu. Amina aliingia na sleeve ya Kondo na fomu ya independent review.
“Utaweza kujibu kila mstari kwa dakika tano,” Biko alisema.
“Naweza kuomba kurekebisha muda kama mstari unahitaji record?”
Biko akamwangalia. “Hii si mahakama.”
“Ndiyo maana ninaomba kampuni isichukue summary kama jibu.”
Biko akaweka mstari wa kwanza. Complaint ilisema Amina alijua akaunti ya fedha za baba na alitumia ujuzi wake wa manunuzi kuhamisha kiasi kwa matumizi binafsi. Amina akaweka access log mezani.
“Nimewahi kuwa na access kwenye mfumo wa manunuzi, lakini si akaunti hii. Logi ya siku ya uhamisho inaonyesha niliingia kwenye oda ya supplier wa bomba. Hakuna login yangu kwenye beneficiary account.”
“Uliweza kutumia mtu mwingine,” Biko alisema.
“Inawezekana kwa mtu yeyote, lakini complaint inahitaji kuonyesha nilifanya hivyo. Hapa kuna tofauti kati ya jina langu na mamlaka yangu.”
Bi Naliaka akasogeza register. Biko akasoma oda iliyokuwa na muhuri wa kampuni. Amina akaeleza kwamba muhuri uliokuwa Mto Mweupe ulikuwa wa oda ya mteja mwingine. Hakukataa kwamba kipande cha karatasi kilikuwa kimetoka kampuni, lakini alikataa kwamba hilo lilithibitisha wizi wa fedha za baba.
Biko akaweka mstari wa pili. Rahma na Juma walidai Amina alikataa kusaidia mradi wa maji, kisha akaficha taarifa za uhamisho. Amina akatoa copy ya ledger na stakabadhi ya wakala.
“Maelezo ya uhamisho yanaonyesha Maji-Mto na deposit ya pump. Bado nahitaji bank/SACCO confirmation, lakini haiingii kwenye akaunti yangu binafsi.”
“Ledger hii iko mikononi mwako vipi?”
“Mama yangu alinionyesha mbele ya Juma. Sijaibeba. Nimeandika tu yaliyomo na kuomba record rasmi.”
Biko akamgeukia Neema. “Je, packet ya kwanza ilikuwa na Attachment B yote?”
Neema akavuta pumzi. “Kwenye orodha ya jalada imeandikwa pages 1–3. Kwenye packet niliyoiona mezani kulikuwa na ukurasa mmoja wa summary.”
“Uliifungua file?”
“Hapana. Niliona orodha na nikamjulisha Amina kwamba faili kamili haijawekwa mezani.”
Biko akamwandikia kitu. Amina aliona kwamba Neema alikuwa akilindwa na ukweli wa maneno yake, si na ukaribu wao.
“Kampuni haiwezi kutegemea huruma,” Biko alisema.
“Mimi pia siitegemei,” Amina akajibu. “Ndio maana nimeleta access log, register na ombi la hearing ya pili. Mkinisimamisha kwa risk signal, ni lazima mjue signal hiyo ilitoka kwenye packet gani.”
Naliaka akamwambia Biko kwamba metadata ya Attachment B ilikuwa imeonekana mara mbili, lakini kampuni haikuwa imeomba IT kuchunguza kifaa. Biko akasema hawangeanza uchunguzi wa kifaa cha nyumbani bila ombi rasmi. Amina akatia sahihi kwenye ombi hilo, akitenganisha observation na tuhuma.
“Nini hasa unataka leo?” Biko akauliza.
“Kampuni ikubali kwamba ushahidi wa kiutaratibu haujakamilika, irejeshe full packet, na inipe nafasi ya kujibu baada ya nakala kuthibitishwa.”
“Suspension itaendelea.”
“Ninaelewa. Lakini isichukuliwe kama uthibitisho wa wizi.”
Biko akafunga folder. “Nitatoa memo ya muda. Hatujaona Attachment B kamili. Pia hatujapata record ya beneficiary account.”
Amina alihisi pumzi ikirudi, lakini hakutabasamu. Mshahara wake bado ulikuwa umesimama, na jina lake bado lilikuwa kwenye memo ya risk. Hata hivyo, kesi ilikuwa imeanza kutenganisha familia na kampuni. Biko aliomba Kondo aje kwenye hearing ijayo kama shahidi wa hiari. Amina akasema atamwalika bila kumlazimisha.
Naliaka alipokuwa akikusanya karatasi, alimwambia Amina kwamba return-to-work haikuwa ahadi. Amina akajibu kwamba hata yeye hakuwa ameomba ahadi. Alitaka tu kila uamuzi ufuate packet kamili.
Biko akamwangalia kabla mlango haujafungwa. “Ukiipata hiyo page, utaweza kuthibitisha nani aliikata?” Biko aliposema dakika tano, Amina alijua anajaribu kuifanya answer ionekane kama sentensi moja. Alifungua daftari lake na akatenga kila madai: akaunti, uhamisho, mradi wa maji na saini ya Rahma. Kwa kila madai aliweka hati iliyopo na hati iliyokosekana. Biko alimkatiza mara mbili, akisema masuala ya familia hayakuwa ya kampuni. Amina akasema complaint yenyewe ndiyo iliyoyaleta kwenye kampuni, hivyo kampuni isingeweza kuyatumia kumshusha bila kuyatenganisha.
Neema alithibitisha kwamba siku Amina aliposimamishwa, laptop ilichukuliwa kabla ya Amina kupewa nakala ya complaint. Biko akauliza kama Amina alikuwa amejaribu kufuta faili. Neema akasema haikuonyesha hivyo kwenye handover form. Amina hakumwangalia Neema kwa shukrani; alijua neno moja lisilohitajika lingeweza kugeuza ushahidi kuwa urafiki.
Biko alifungua ukurasa wa mwisho wa summary. Kulikuwa na sentensi iliyosema “mhusika alitumia nafasi yake ya kazi.” Amina akaomba ijulikane ni nafasi gani hiyo. Biko akasema ni inference ya walalamikaji. Amina akajibu kwamba inference inaweza kuwa risk signal, lakini si finding. Naliaka aliandika hilo kwenye memo.
Kabla ya kuahirisha, Amina akatoa ombi la kufungia uamuzi wa mwisho mpaka full packet ipatikane. Biko akatia muhuri wa kupokea, kisha akamwambia kwamba kampuni ingeendelea kumlipa? Naliaka akasahihisha: mshahara bado unasubiri uamuzi wa sera. Amina hakubishana. Alijua gharama ya suspension ilikuwa ikiendelea hata baada ya sentensi nzuri. Alikusanya access log, register na ombi la hearing kwenye bahasha moja, akaandika kwamba kila hati ilikuwa imepokelewa na kampuni kwa tarehe yake. Neema alimkumbusha kwamba Kondo angehitaji ridhaa ya kuingia, naye Amina akasema hatamleta kama mtu wa kuokoa jina lake, bali kama shahidi wa ramani na malipo. Biko alifunga jalada na kusogeza rekodi karibu na upande wa kampuni. Amina akatoka bila kukwepa swali la msingi, bila kujifanya kwamba memo ya muda ilikuwa ushindi.
Biko aliuliza tena kuhusu page. “Ukiipata hiyo page, utaweza kuthibitisha nani aliikata?” Amina akabeba swali hilo hadi nje, akijua memo ya muda haikuwa ushindi wa kweli.
“Ukiipata hiyo page, utaweza kuthibitisha nani aliikata?”
---